Erbil (Rûdaw) - Rûdaw Medya Grubu tarafından her yıl bir kadın gazeteciye verilen Uluslararası Şifa Gerdi Ödülü, bu yıl BBC’nin dünyaca ünlü ve deneyimli muhabiri Orla Guerin’e verildi. Guerin, ödülü alırken yaptığı konuşmada, “Şifa’nın ayak izlerini takip ederek Musul’a giderken onu sık sık düşündüm” dedi.
Uluslararası Şifa Gerdi Ödülü Komitesi daimi üyeleri, geçtiğimiz yıl boyunca kadın gazetecilerin gerçekleştirdiği saha çalışmalarını ve araştırmacı gazetecilik faaliyetlerini inceleyerek bu yılın kazananını belirledi.
Komite, Suriye, Rojava, Ukrayna ve Gazze başta olmak üzere pek çok sıcak bölgede sivil halkın yaşadığı derin acıları merkeze alan çalışmaları nedeniyle 2026 yılı ödülünün Orla Guerin’e verilmesine karar verdi.
Kariyeri boyunca Kosova savaşı, Doğu Avrupa’daki tarihi gelişmeler, Filistin-İsrail çatışması, IŞİD’e karşı yürütülen operasyonlar ve son olarak Suriye ile Rojava arasındaki çatışmaları yerinde takip eden Guerin, gerçeklerin tanığı olma konusundaki kararlılığıyla bu ödüle layık görüldü.
Orla Guerin: Şifa’nın mirasını onurlandırmak bir onurdur
Ödül vesilesiyle bir mesaj yayımlayan Orla Guerin, 30 yıllık ömrüne büyük başarılar sığdıran Şifa Gerdi’yi anarak şunları söyledi:
"Şifa Gerdi Ödülü’nü kabul etmek ve bu cesur Kürt gazetecinin mirasına saygılarımı sunmak benim için bir onurdur. Benden önce bu ödülü alan Lyse Doucet, Alex Crawford ve Clarissa Ward gibi seçkin kadın gazetecilerin arasına katılmaktan şeref duyuyorum.
Gazeteciler olarak riskin işimizin bir parçası olduğunu biliyoruz ve yine de gidiyoruz; çünkü sahada olma, olan biteni görme ve raporlama sorumluluğumuz var. Şifa, 2016 ve 2017 yıllarında IŞİD’e yönelik operasyonları takip ederken risklerin farkındaydı. Buna rağmen gitti ve günlük bir program sundu. Bu benim de takip ettiğim bir hikayeydi; Şifa öldürüldüğünde yaşanan şoku ve kaybın derinliğini hatırlıyorum. Hiç tanışmamış olsak da Musul’a doğru onun ayak izlerini takip ederken onu sık sık düşündüm."
"Haberciliğin özü şahitlik etmektir"
Mesajında gazeteciliğin günümüzdeki zorluklarına değinen Guerin, "şahitlik etme" misyonunun önemine dikkat çekti:
"Bence bugün haberciliğin özü, her zaman olduğu gibi 'tanıklık etmektir'. Bu sözler bana değil, on yıllar önce İkinci Dünya Savaşı’nın pek çok kritik anına şahitlik eden öncü savaş muhabiri Martha Gellhorn’a ait. 80 yıl sonra, şahitlik etmenin hala en kilit rolümüz olduğuna inanıyorum. Dezenformasyonun, 'alternatif gerçeklerin', bilime ve hakikate yönelik saldırıların olduğu bir çağda yaşıyoruz. Yapay zeka gerçekleri manipüle etmeyi kolaylaştırırken, medya genelinde bütçe kesintileri ve iş kayıpları yaşanıyor."
Guerin, Washington Post’un "Demokrasi karanlıkta ölür" sloganına atıfta bulunarak, "Bu çok doğru ancak ben bu mesajı kaydederken Post’un en iyi dış haber muhabirlerinden pek çoğu işsiz kalmış durumda. Onların birinci sınıf haberciliği artık o sayfalarda yer almayacak" dedi.
"Gazze, gazeteciler için dünyanın en ölümcül yeri"
1990 yılından bu yana dış haberlerde çalıştığını belirten Guerin, gazetecilerin tarafsızlığına saygı duyulan günlerin geride kaldığını ifade etti:
"Artık Ukrayna’dan Sudan’a, Meksika’dan Gazze’ye kadar gazeteciler doğrudan hedef alınıyor. Gazze, bir gazeteci için şu an dünyanın en ölümcül yeri. Gazetecileri Koruma Komitesi (CPJ) verilerine göre geçen yıl 129 gazeteci ve medya çalışanı öldürüldü. Bunların 56'sı Gazze'de İsrail güçleri tarafından öldürülen Filistinlilerdi. İsrail makamları 7 Ekim 2023'ten bu yana dünya medyasının Gazze'ye girişini engelledi. Uluslararası gazetecilerin bu kadar uzun süre şahitlik etmesinin engellendiği başka bir çatışma hatırlamıyorum. Tüm yük, görevleri başında katledilen Filistinli meslektaşlarımızın omuzlarına bindi. Bu ödülü alırken hala orada hayatını riske atarak tanıklık edenleri selamlıyorum."
Orla Guerin kimdir?
2026 Şifa Gerdi Ödülü'nü alan Orla Guerin, BBC'nin en kıdemli ve ödüllü dış haber muhabirlerinden biridir.
İşte Guerin’in başarılarla dolu öz geçmişi:
15 Mayıs 1966'da İrlanda’nın başkenti Dublin'de doğdu. Dublin Teknoloji Enstitüsü'nde Gazetecilik okudu ve Dublin University College'da "Film Bilimi" üzerine yüksek lisans yaptı.
Gazeteciliğe 1987 yılında İrlanda devlet radyosu RTÉ'de başladı. Henüz 23 yaşındayken, 1990 yılında Sovyetler Birliği'nin çöküşünü takip ederek kurumun en genç dış haberler muhabiri oldu.
1995 yılında BBC’ye katıldı. 1996-2000 yılları arasında Güney Avrupa muhabiri olarak Kosova Savaşı’nı takip etti.
2000 yılında Moskova, 2001-2005 yılları arasında ise Kudüs merkezli olarak görev yaptı. Filistinlilerin İkinci İntifadası ve İsrail-Lübnan gerilimlerini yerinden bildirdi.
2016-2017 yıllarında Peşmerge güçleri ve Irak ordusunun IŞİD’e karşı yürüttüğü Musul operasyonunu BBC adına takip etti.
2023 yılında Ukrayna-Rusya Savaşı'nı, 2024 yılında ise İsrail-Hamas çatışmalarını yerinden takip etti. Son olarak Suriye ve Rojava’daki gelişmeleri dünyaya duyurdu.
Ödülleri
1992'de Jacob's Award, 2002'de London Press Club tarafından "Yılın En İyi Sunucusu" ödülünü aldı. 2005 yılında gazetecilik hizmetlerinden dolayı Britanya İmparatorluk Nişanı (MBE) ile onurlandırıldı.
Orla Guerin, 2003 yılından bu yana kendisi gibi bir savaş muhabiri olan Reuters muhabiri Michael Georgy ile evlidir.
Şifa Gerdi’nin ölümsüz mirası
Rûdaw Medya Grubu’nun sembol ismi Şifa Gerdi, özgüveni ve etkileyici haberciliğiyle tanınıyordu. Akademik temelini Salahaddin Üniversitesi Gazetecilik bölümünde kuran Gerdi, Rûdaw’ın yayın hayatına başladığı ilk saniyelerde ekranı açan ilk kadın gazeteciydi.
IŞİD savaşı sırasında Musul sahasındaki cesaretiyle öne çıkan Gerdi, yoğun çalışma temposuna rağmen merhametini hiç kaybetmedi.
Cephede yaralı bir tavşanı kurtarırken çekilen görüntüleri, onun insan odaklı karakterinin en büyük yansıması oldu.
Şifa Gerdi, 25 Şubat 2017’de Musul yakınlarındaki "Xesfe Çukuru" bölgesinde bir toplu mezarı araştırırken mayın patlaması sonucu şehit düştü.
Rûdaw, onun adını vererek başlattığı bu ödül ile Şifa’yı tüm dünyadaki kadın gazetecilerin sembolü haline getirdi.
Rûdaw Medya Grubu’nun sembol ismi Şifa Gerdi, 25 Şubat 2017 tarihinde Musul’u IŞİD’den kurtarma operasyonunu takip ederken bir mayın patlaması sonucu şehit düşmüştü.
O günden bu yana verilen ödül; Lyse Doucet, Alex Crawford ve Clarissa Ward gibi dünyanın en saygın kadın gazetecilerine takdim edildi.
Gazeteciler için zorlu yıl: 2025 raporu
Ödül töreni kapsamında dünya genelinde gazetecilerin karşılaştığı tehlikelere de dikkat çekildi. Gazetecileri Koruma Komitesi (CPJ) verilerine göre, 2025 yılında dünya genelinde 129 gazeteci öldürüldü ve 330 gazeteci tutuklandı.
Ölümlerin en yoğun yaşandığı bölge ise 94 kayıpla Ortadoğu oldu.
Şifa Gerdi kimdir?
Rûdaw TV Output Müdürü Şifa Gerdi (Şifa Zikri İbrahim), 1 Temmuz 1986'da Rojhilat’ın Zewe köyünde dünyaya geldi. Gerdi'nin ailesi 1980'lerde Irak’ın devrik lideri Saddam Hüseyin'in zulmünden dolayı Doğu Kürdistan'a göç etmişti.
Şifa Gerdi, 2006 yılında Bilgisayar Teknik Enstitüsü, 2013'te ise Selahaddin Üniversitesi İletişim bölümünden mezun oldu. 2006'da gazeteciliğe başlayan Şifa Gerdi, 2007-2010 yılları arasında gazeteciliğin yanı sıra öğretmenlik de yaptı.
Rûdaw Medya Grubu'nun yöneticilerinden olan Şifa Gerdi, kuruluşundan şehit düştüğü güne kadar da Rûdaw'ın tanınan ekran yüzüydü.
Rûdaw Medya Grubu 29 Mayıs 2013’te TV yayınına başladığında ilk açılış programını Şaho Emin ile sunan isim Şifa Gerdi oldu. Gerdi ilk sözlerine, “Ateşin ve güneşin ülkesinden yayına başlıyoruz” diye başladı kullandı.
2016’da Musul operasyonunun başından beri “Focus Musul” adlı programı sunan Şifa Gerdi, savaş muhabiri olarak cephelere giderek, gelişmeleri yakından takip ediyordu.
Şifa Gerdi, 25 Şubat 2017’de, saat 15:38’de Musul’da görev başındayken, mayın patlaması sonucu hayatını kaybetti.
