Erbil (Rûdaw) – Kamışlo’da yaşayan Hecî Xelîl Qalûndirêj’in yaşı, kentin yaşından daha büyük.
102 yaşındaki Hecî Xelîl, güler yüzlü ve hayat dolu bir ihtiyar. Kürt şair Cegerxwîn’in eski bir dostu ve Kürdistan sevdalısı olan Hecî Xelîl, onlarca Kürtçe şiiri ezbere biliyor.
Hecî Xelîl, gençlik yıllarını, Kürtçe öğrenme serüvenini ve Kamışlo’nun kuruluş dönemini içtenlikle ve gülümseyerek anlatıyor.
Kamışlo’dan krulmadan önce doğdu
Hecî Xelîl, Kamışlo kentinin kuruluşundan iki yıl önce dünyaya geldi.
Kürdistan’ın kuzeyinde, bugün Mardin’in Nusaybin ilçesine bağlı olan sınırın öte tarafındaki Hatxê köyünde doğdu.
O dönem sınırlar yoktu ve gidip gelmek oldukça kolaydı.
Kamışlo’nun en yaşlı sakinlerinden biri olan Hecî Xelîl, büyük Kürt şair Cegerxwîn’in sevgili bir arkadaşı ve yakın dostuydu.
Cegerxwîn’i anlatan Hecî Xelîl, “Cegerxwîn, Allah’ın kendisine bilgi ve birikim verdiği bir insandı. O da bu bilgiye layık biriydi” diyor.
“Kamışlo’da sadece 10 otomobil vardı”
Hecî Xelîl, Kamışlo’nun kuruluş yıllarını şöyle anlatıyor:
“Hatırlıyorum, o zamanlar Kamışlo’da sadece 10 otomobil vardı. Yahudiler, Hristiyanlar ve Müslümanlar bir arada, huzur içinde yaşıyordu. Birbirlerine kardeş gibiydiler.”
102 yaşındaki Hecî Xelîl, bölge halkının büyük bölümünün geçimini tarım ve hayvancılıkla sağladığı bir dönemde yaşadı.
Kendisi de uzun yıllar boyunca koyun yetiştiriciliği ve tarımla uğraştı.
Çiçeklerin suyuyla Kürtçe yazmayı öğrendi
Hecî Xelîl’in en dikkat çekici anılarından biri de Kürtçe okuma yazmayı nasıl öğrendiği.
Zorlu koşullara rağmen öğrenmek için kendine farklı bir yol bulmuştu:
“Sigara paketlerinin kâğıtlarını toplar, çubukları sivriltirdik. Nisan ayında açan kırmızı çiçekleri ezerek mürekkep yapardık. Kurmancî yazardık. İyi mollalarımız vardı, bize onlar öğretiyordu.”
Sigara kâğıtları ve küçük çubuklarla Kürtçe öğrenen Hecî Xelîl, bugün Kürtçe açıklamalı bir Kur’an-ı Kerim okuyor.
“Dilinizi ve kimliğinizi koruyun”
İleri yaşına rağmen diline ve kültürüne duyduğu sevgi hâlâ canlılığını koruyor.
Yaşından dolayı pek çok şeyi unuttuğunu söylese de Kürtçenin korunması için bir ömür verdiği için gurur duyuyor.
Hecî Xelîl, “Çok zor ve sıkıntılı bir hayat yaşadık. Çocuklarımızı eğitmek ve dilimizi korumak için çok uğraştık” diyor.
Hecî Xelîl, sözlerini yeni nesillere yönelik şu tavsiyeyle tamamlıyor:
“Çocuklarınızı eğitin, Kürt dilinizi ve kimliğinizi koruyun.”
.webp&w=3840&q=75)
