Erbil(Rûdaw) - Irak Ulusal Güvenlik Danışmanı Kasım el-Abudi, "PKK’nin Irak topraklarından Türkiye’ye tehdit oluşturmasını" istemediklerini belirterek, silah bırakma süreci ile birlikte Türkiye’nin askerlerini çekme konusunda bağlılığını gösterdiğini söyledi. Devlet dışındaki silahlı grupların belirlenen süre içinde silah bırakmak üzere hükümetle anlaştığını ve bu süre boyunca herhangi bir eylemde bulunmamayı kabul ettiğini ifade eden el-Abudi, Şengal meselesinin de bir ay içinde çözüleceğini savundu.
Irak Ulusal Güvenlik Danışmanı Kasım el-Abudi ile Kürdistan Bölgesi İçişleri Bakanı Reber Ehmed, bugün 13 Ekim 2026 Salı günü MERI 2026 Forumu’nun “Parçalanmadan Bütünleşmeye: Uluslararası Koalisyon Sonrası Irak’ta Güvenlik Sisteminin Geleceği” başlıklı yedinci oturumuna katıldı.
Irak Ulusal Güvenlik Danışmanı Kasım el-Abudi, Şengal’deki silahlı grupların askerî statülerinin korunması yönündeki talebin reddedildiğini belirterek, şu ana kadar bin 500 silahlı kişinin güvenlik güçlerine entegre edildiğini açıkladı. El-Abudi, Şengal’e kaymakam belirlenmesi için de 10 günlük süre tanındığını söyledi.
Koalisyonun gözetleme teknolojileri artık Irak’ta yok
Irak Ulusal Güvenlik Danışmanı Kasım el-Abudi, uluslararası koalisyon güçlerinin çekilmesinin ardından Irak güvenlik güçlerinin hazırlık düzeyi konusunda çok sayıda toplantı yaptıklarını ve oluşabilecek boşlukları doldurmak için gerekli hazırlıkların bulunduğunu söyledi.
Uluslararası koalisyon güçleri, Irak güvenlik güçlerine IŞİD’le mücadelede 12 yıl boyunca destek verdikten sonra 30 Eylül itibarıyla Irak’tan çekildi.
El-Abudi, “Bir boşluk bulunduğunu sizden gizlemeyeceğim. Çünkü koalisyonun sahip olduğu teknolojiler maalesef artık bizde yok. Koalisyonun, uzak bölgelerdeki terör örgütlerini gözetleme ve takip etme alanındaki bazı imkânları henüz Irak güvenlik güçlerinin elinde bulunmuyor. Bu boşluğu kapatmak için çalışıyoruz” dedi.
Irak ordusu ve diğer güvenlik güçlerinin bir milyondan fazla personel ve savaşçıya sahip olduğunu belirten el-Abudi, buna rağmen koalisyonun çekilmesiyle oluşan boşluğu doldurmanın önemli zorlukları beraberinde getirebileceğini kaydetti.
El-Abudi, IŞİD’e karşı uluslararası koalisyona Irak ve Suriye’ye terör örgütleriyle mücadelede destek sağlamak amacıyla bir fon kurulmasını önerdiklerini, bazı ülkelerin de fona katkıda bulunmaya istekli olduklarını bildirdi.
IŞİD tutukluları Irak için ağır yük
Kasım el-Abudi, Irak’ın IŞİD’le mücadelenin ağır yükünü üstlendiğini belirterek, Suriye’den yaklaşık 5 bin IŞİD mensubunun Irak’a nakledilmesine ve cezaevlerindeki aşırı yoğunluğa dikkat çekti.
Cezaevleri konusunda uluslararası destek talep ettiklerini söyleyen el-Abudi, mali kriz nedeniyle yeni cezaevlerinin inşasına yönelik projeleri tamamlayamadıklarını ifade etti.
IŞİD mensuplarının Irak’ta yargılanmasının da federal hükümetin sorumluluklarından biri olduğunu belirten el-Abudi, uluslararası suçlara ilişkin bir yasa tasarısı önerdiklerini ve tasarının parlamentoda ilk okumadan geçtiğini söyledi.
El-Abudi, tasarıyla soykırım ve insanlığa karşı suçlar kapsamında değerlendirilen eylemleri gerçekleştiren kişilerin, suçları Irak topraklarında işlenmemiş veya Irak vatandaşlarına karşı gerçekleştirilmemiş olsa bile yargılanabileceğini belirtti.
“IŞİD’in başka bir kopyası ortaya çıkabilir”
IŞİD’in Irak’ın belirli bölgelerinde hâlâ aktif olduğunu ve uyuyan hücrelerinin bulunduğunu belirten el-Abudi, IŞİD dışında faaliyet gösteren bazı hareketlerin de gelecekte örgütün başka bir kopyasına dönüşme potansiyeli taşıdığını söyledi. Bu grupların yakından takip edildiğini kaydetti.
Irak, 2017 yılında IŞİD’e karşı zafer ilan etmişti. Ancak örgütün kalıntıları, güvenlik boşluklarının bulunduğu bölgelerde zaman zaman faaliyetlerini sürdürüyor.
Silah bırakma için 2027 ortasına kadar süre
Kasım el-Abudi, güvenlik alanındaki çok başlılığın sorunlara yol açtığını belirterek, devlet dışında silah taşıyan grupların hükümetle silahlarını teslim etmek üzere anlaşma yaptığını ve bu süre boyunca herhangi bir faaliyette bulunmama sözü verdiğini söyledi.
Irak hükümetinin planına göre, silahlı grupların silahlarını teslim etmesine ilişkin dosyanın 2027 yılının ortasına kadar tamamlanması hedefleniyor. Süreç, 30 Eylül’de başlayan birkaç aşamadan oluşuyor.
“Irak tarafsız bir devlettir”
Kasım el-Abudi, Irak’ın Orta Doğu’da tarafsız olan belki de tek ülke olduğunu ifade etti.
“Irak’ın başka herhangi bir ülkede askeri bir kolu veya müdahalesi yok” diyen el-Abudi, Irak’ın bugüne kadar hiçbir ülke için tehdit oluşturmadığını vurguladı.
Ancak bazı komşu ülkelerin Irak’a yönelik tutumunun olumsuz olduğunu belirten el-Abudi, bu ülkelerin Irak’la sınırlarını neredeyse tamamen kapattığını söyledi.
“PKK’nin Irak’tan Türkiye’ye tehdit oluşturmasını istemiyoruz”
Kasım el-Abudi, PKK’nin Irak topraklarından Türkiye’ye tehdit oluşturmasını istemediklerini belirtti. Türkiye’nin de askerlerini çekme konusunda bağlılığını gösterdiğini ifade etti.
Devlet dışındaki silahlı grupların hükümetle belirli bir süre içinde silah bırakmak üzere anlaşma yaptığını belirten el-Abudi, bu grupların söz konusu süre boyunca herhangi bir eylemde bulunmamayı kabul ettiğini söyledi.
Şengal’de bin 500 silahlı kişi güvenlik güçlerine entegre edildi
Oturumda Irak ve Kürdistan Bölgesi yetkililerinin açıklamalarının önemli bir bölümü Şengal meselesine ayrıldı.
Kasım el-Abudi, Şengal dosyasının hem iç hem de bölgesel boyutları bulunan karmaşık bir mesele olduğunu söyledi. IŞİD’le savaş sırasında bazı grupların kendi silahlı güçlerini oluşturduğunu veya komşu ülkelerle karşı karşıya olan başka silahlı gruplara katıldığını belirtti.
El-Abudi, PKK ile bağlantılı Şengalli silahlı gruplarla yaptıkları görüşmelerde, bu grupların artık silahlı grupların varlığını sürdürmesini kabul etmediklerini ve tüm silahların devletin kontrolünde olması gerektiğini söylediklerini aktardı.
Söz konusu grupların başlangıçta askerî statülerinin korunmasını talep ettiğini belirten el-Abudi, Irak Silahlı Kuvvetler Başkomutanı Ali Falih Zeydi’nin bu talebi reddettiğini açıkladı.
Federal hükümetin Şengal’de durumun normalleşmesi ve göçmenlerin geri dönüşünün sağlanması amacıyla üst düzey bir güvenlik komitesi aracılığıyla adım attığını belirten el-Abudi, şu bilgileri verdi:
“Şengal’deki silahlı kişilerin silahlarını teslim etmeleri ve güvenlik ile askerî kurumlara entegre edilmeleri konusunda anlaşmaya vardık. Şu ana kadar bunlardan bin 500’ü güvenlik güçlerine entegre edildi. 500 kadın da toplum polisine katılma aşamasında. Bin 500 kişinin daha entegrasyonu için çalışmalar sürüyor. Şengal meselesi bir ay içinde çözülecek.”
Kaymakam belirlenmesi için 10 gün süre
Kasım el-Abudi, Şengal’e kaymakam atanması konusunda sorun yaşadıklarını ve daha önce kaymakamlık görevine askerî bir yöneticinin getirilmesinin kararlaştırıldığını söyledi.
El-Abudi, bu kararı iptal etmek için çalıştığını belirterek, il meclisine kaymakam belirlemesi için 10 gün süre tanıdıklarını açıkladı.
Bağdat ile Erbil, Şengal’de durumun normalleştirilmesi amacıyla 2020 yılında bir anlaşma imzalamış ancak anlaşma uygulanmamıştı.
