Erbil (Rûdaw) - Xaneqinli yetkililer ve bölge sakinleri, ilçede demografik yapıyı değiştirmeye yönelik sistematik bir sürecin yürütüldüğü uyarısında bulunarak, durumu "modern bir etnik temizlik" olarak nitelendirdi.
Diyala iline bağlı Xaneqin ilçesinde son dönemde hız kazanan mülkiyet değişimleri ve idari düzenlemeler, Kürt nüfusun bölgedeki geleceğini tehdit ediyor.
Rûdaw’da yayımlanan "Legel Renc" programına katılan bölge sakinleri, KDP ve KYB temsilcileri, ilçenin "sessiz bir araplaştırma" operasyonuyla karşı karşıya olduğunu vurguladı.
"Kuşatma planı: Nahiyeler Xaneqin’den koparılıyor"
Programın en çarpıcı gündem maddelerinden biri, Diyala İl Meclisi’nin Celavla (Gulala), Karatepe ve Sadiye nahiyelerini Xaneqin ilçesinden ayırarak bağımsız birer ilçe yapma girişimi oldu.
KYB Xaneqin Sorumlusu Karwan Yarways, bu adıma karşı açtıkları davayı kaybettiklerini belirterek, "Bu karar anayasanın 140. maddesinin açık bir ihlalidir. Amaç, Xaneqin’i hiçbir nahiyesi olmayan bir merkeze dönüştürüp, etrafındaki Arap köylerini nahiye yaparak şehri kuşatmaktır" dedi.
KDP Xaneqin Sorumlusu Ekber Haydar Han da bu hamlenin Kürtlerin bölgedeki siyasi ağırlığını ve seçimlerdeki oy gücünü kırmayı hedeflediğini ifade etti.
"Baas döneminden daha tehlikeli bir süreç"
Bölge sakinleri ve aydınlar, mevcut durumu eski Baas rejimi dönemindeki Araplaştırma politikalarından daha tehlikeli buluyor. Katılımcıların dikkat çektiği başlıca tehditler şunlar:
Lojistik ve güvenlik baskısı: Xaneqin’de dört Heşdi Şabi tugayı bulunmasına rağmen tek bir Peşmerge birliğinin bulunmadığı, Diyala yerel yönetiminde ise Kürt memur sayısının yok denecek kadar azaldığı belirtildi.
Mülkiyet gaspı ve ithal arap akını: Irak’ın orta ve güneyinden gelen Arapların ilçede yoğun şekilde ev ve arazi satın aldığı vurgulandı. Karwan Yarways, "Bazı günlerde yapılan 6 tapu işleminden 4’ünün Araplara ait olduğu görülüyor" bilgisini paylaştı.
Hurma bahçelerinin yakılması: Çiftçiler, Kürtlerin geçim kaynağı olan kadim hurma bahçelerinin kasıtlı olarak yakıldığını ve bu arazilerin daha sonra Bağdat destekli gruplar tarafından konut projelerine dönüştürüldüğünü iddia etti.
Kürtçe eğitim can çekişiyor
Eğitim alanında da ciddi bir asimilasyon baskısı yaşandığı ifade edildi. Mezunların atanmaması ve Kürdistan Bölgesi üniversitelerinden alınan diplomaların Bağdat tarafından tanınmaması nedeniyle Kürtçe okullara ilginin azaldığı, bazı okulların birinci sınıflarında öğrenci sayısının ikiye kadar düştüğü aktarıldı.
Öz eleştiri: "KDP ve KYB arasındaki bölünmüşlük bizi zayıflatıyor"
Programda, Xaneqin’deki Kürtlerin bu saldırılar karşısında savunmasız kalmasının en büyük nedeni olarak KDP ve KYB arasındaki çekişme gösterildi.
Karwan Yarways, "Kürt birliği parçalanmış olduğu sürece bu planlara karşı duramayız" derken; Ekber Haydar Han, Başkan Mesud Barzani’nin "Kürtler için çalışın, Erbil-Süleymaniye çekişmesine takılmayın" talimatını hatırlattı ancak ortak liste tekliflerinin kabul görmediğini söyledi.
Halkın feryadı: Unutulduk
Xaneqin sokaklarında konuşan vatandaşlar ise, derin bir terk edilmişlik hissi yaşadıklarını dile getirdi. Bir esnafın, "Eskiden dükkanıma gelen herkes Kürtçe selam verirdi, şimdi çoğu Arapça selam veriyor" sözleri, demografik değişimin sosyal hayattaki yansımasını özetledi.
Yetkililer, Hanekin’in tamamen kaybedilmemesi için Kürdistanlı partilerin Bağdat’ta tek ses olması, 140. maddenin acilen işletilmesi ve bölgeye yönelik özel bir kalkınma planının hayata geçirilmesi çağrısında bulundu.
.jpg&w=3840&q=75)