Şangal (Rûdaw) - IŞİD’in 15 Ağustos 2014’te Şengal’in Koço köyünde gerçekleştirdiği katliam, Ezidi Kürtlerin tarihindeki en büyük trajedilerden biri olarak tazeliğini koruyor. Sadece birkaç saat içinde yüzlerce erkeğin infaz edildiği, binlerce kadın ve çocuğun kaçırıldığı Koço, bugün bir "hafıza köyü" olarak adaletin tecelli etmesini bekliyor.
3 Ağustos 2014’te IŞİD’in Şengal’e yönelik başlattığı ve Ezidilerin "74. Ferman" olarak adlandırdığı soykırım saldırısı, 15 Ağustos’ta Koço köyünde zirve noktasına ulaştı.
Coğrafi konumu nedeniyle kuşatılan ve kaçış yolları kapatılan köy, tarihin gördüğü en sistemli imha operasyonlarından birine sahne oldu.
12 günlük kuşatma ve reddedilen ültimatom
Şengal’in diğer bölgelerinden farklı olarak Koço sakinleri, köylerini terk edemedi. IŞİD, köyü tamamen kuşatarak 12 gün boyunca halkı psikolojik baskı altında tuttu.
Köylülere "Ya İslam’a geçersiniz ya da ölürsünüz" ültimatomu verildi. Köy muhtarı Ahmed Jaso ve Ezidi ileri gelenleri, inançlarından vazgeçmeyi reddederek güvenli bir koridor açılmasını talep etti; ancak bu talepler karşılık bulmadı.
Okul binasındaki ayrılık: Son veda
15 Ağustos sabahı köye giren IŞİD emirleri, tüm halkı köy okulunda topladı.
Görgü tanıklarının anlatımına göre, yaklaşık bin 200 kişi okul bahçesinde kadın, erkek ve çocuk olarak birbirinden ayrıldı.
Ailelerin birbirini son kez gördüğü o anlar, hayatta kalanların hafızasında en derin yara olarak kaldı.
IŞİD üyeleri, halkın yanındaki para, altın ve cep telefonlarına el koyarak dış dünya ile iletişimi tamamen kesti.
İnfaz kamyonetleri ve toplu mezarlar
Öğle saatlerinde erkekler gruplar halinde kamyonetlere bindirilerek köy dışındaki boş arazilere ve meyve bahçelerine götürüldü.
Birkaç dakika içinde yüzlerce Ezidi Kürt erkeği kurşuna dizildi.
O gün Koço’da 400 ile 600 arasında erkek katledildi. İnfazlardan tesadüf eseri yaralı kurtulan çok az sayıda tanık, o dehşet anlarını dünyaya anlatan yegâne sesler oldu.
Kadınların esareti ve Nadia Murad
Erkeklerin katledilmesinin ardından okulda kalan kadınlar ve çocuklar otobüslerle Musul, Telafer ve Rakka’daki köle pazarlarına kaçırıldı.
Nobel Barış Ödülü sahibi Nadia Murad ve Lamiya Eci Beşar, o gün Koço’daki okul bahçesinden koparılan binlerce genç kadından ikisiydi. Nadia Murad’ın annesi ve 6 kardeşi o gün katledilenler arasındaydı.
Hafıza ve adalet arayışı: Müze Köy
2017 yılında IŞİD’den kurtarılan Koço, bugün bir yaşam alanı değil, soykırımın kanıtlarını barındıran bir anıt mezar niteliğinde.
Kürdistan Bölgesi Hükümeti, Irak merkezi hükümeti ve BM (UNITAD) iş birliğiyle yürütülen çalışmalarda, köy çevresindeki toplu mezarlardan yüzlerce cenaze çıkarıldı.
Kimlikleri tespit edilen kurbanlar, her yıl düzenlenen törenlerle doğdukları toprağa defnediliyor.
Koço Katliamı, Ezidi Kürtlerine yönelik soykırımın en somut kanıtı olarak uluslararası kamuoyunun gündeminde kalmaya devam ediyor.
