Peyam Serbest
Erbil(Rûdaw)- Ortadoğu'daki gerilimler ve ticari rotalardaki değişiklikler, Kürdistan Bölgesi'ndeki güneş enerjisi sistemlerinin fiyatlarında belirgin bir artışa neden oldu. Çin'den gelen bir konteynerin nakliye maliyeti 5,500 dolara kadar yükseldi.
Vatandaşlar alternatife yöneldi
Erbil kırsalında yaşayan Rekan Hesen, kurduğu 10 panelle yaklaşık 25 amperlik elektrik ihtiyacını karşılayarak ulusal şebekeye ve jeneratörlere veda etmek istiyor. Rekan, "Güneş enerjisi artık ekmek ve su gibi bir ihtiyaç. Sadece pilleri şarj etmek için günde iki ila üç saat ulusal şebekeyi kullanmayı planlıyorum" diyor.
Rekan'ın kurduğu sistem dört bin dolara mal oldu. Ancak bu sistemi Ortadoğu'daki gerilimler başlamadan önce kursaydı, maliyeti yaklaşık bin dolar daha az olacaktı.
Nakliye ve malzeme fiyatları yükseldi
Elektrik mühendisi Merwan Husên, Rudaw'a yaptığı açıklamada, "Daha önce Çin'den gelen elektriğin watt başına fiyatı altı ila sekiz sent arasındaydı. Şimdi ise bu rakam 12 ila 14 sente yükseldi, yani iki katına çıktı. Ayrıca nakliye maliyetleri de ciddi şekilde arttı" dedi.
Kürdistan Bölgesi'ndeki güneş enerjisi pazarının yüzde 95'inden fazlası Çin'den ithal edilen ürünlere dayanıyor. Önceden malzemeler Çin'den Hürmüz Boğazı üzerinden Irak'ın Umm Kasr Limanı'na ulaşıyordu. Ancak mevcut gerilimler nedeniyle daha uzun ve maliyetli iki yeni rota kullanılıyor. Bu durum, fiyatların yüzde 25 oranında artmasına yol açtı.
Alternatif rotalar maliyeti artırıyor
İlk rota, Çin'den başlayıp Kızıldeniz üzerinden Ürdün'ün Akabe Limanı'na, oradan da karayoluyla Tureybil Sınır Kapısı üzerinden Irak ve Kürdistan Bölgesi'ne ulaşıyor. Bu rota, nakliye maliyetine 4,000 dolar ekliyor. İkinci rota ise Çin'den Süveyş Kanalı'na, ardından Türkiye'nin Mersin Limanı'na uzanıyor. Buradan Suriye üzerinden Rabia Sınır Kapısı'ndan Musul'a ve son olarak Kürdistan Bölgesi'ne getiriliyor. Bu rotada ise karayolu taşımacılığı maliyeti 5,500 dolar artıyor.
Güneş enerjisi sistemleri ithalatı yapan bir şirket sahibi olan Hawkar Hamed, "Daha önce 620 watt'lık bir panelin fiyatı 67 dolardı, şimdi ise 100 dolara çıktı. Bir lityum pilin fiyatı da 500 dolardan 670 dolara yükseldi" diye belirtiyor. Hawkar'a göre, teslimat süreleri de 40-50 günden bazen dört aya kadar uzayabiliyor.
Çin'den yeni vergi beklentisi
Mevcut fiyat artışlarına ek olarak, Çin hükümetinin yeni bir kararı daha gündemde. Şirketlerin gelecek yılın nisan ayına kadar ürünlerinde teknolojik bir yenilik yapmamaları durumunda panellere yüzde 2, pillere ise yüzde 4 ek vergi getirilecek. Bu durumun, Kürdistan Bölgesi'ndeki fiyatları bir kez daha artırması bekleniyor.
