Erbil (Rûdaw) - Suriye Parlamentosu üyesi Bedir Camuz, Kürdistan Bölgesi Başkanı Neçirvan Barzani'nin Şam ziyaretinin, Suriye ile Kürtler arasındaki ilişkilerin geleceği açısından önemli olduğunu belirterek, Barzani'nin yeni dönemde de yapıcı rol üstleneceğine inandığını söyledi.
Rûdaw’a konuşan Camuz, Başkan Neçirvan Barzani'nin daha önce Suriye yönetimi ile Demokratik Suriye Güçleri (DSG) arasındaki temaslarda önemli katkılar sunduğunu ifade ederek, "Sayın Neçirvan Barzani'nin büyük bir rol oynadığından eminiz. Erbil'de bu özel ilişkinin kurulmasını teşvik eden birçok görüşme gerçekleştirildi. DSG'nin Suriye devletine entegrasyonu konusunda geçmiş dönemde olumlu mesajlar ve tavsiyeler vardı. Gelecek süreçte de daha büyük bir rol üstleneceğine inanıyoruz" dedi.
"Kürtler Suriye'nin asli unsurudur"
Kürtlerin yeni Suriye'nin temel bileşenlerinden biri olduğunu vurgulayan Camuz, "Kürtler, Suriye halkının asli bir parçasıdır ve ülkenin yeniden inşasında hak ettikleri rolü üstlenmelidir" ifadelerini kullandı.
Parlamentoda ve yeni anayasa çalışmalarında Kürt vatandaşların haklarının güvence altına alınması için çaba gösterdiklerini belirten Camuz, "Suriye Kürt vatandaşının bu devletin asli bir parçası olarak tüm hak ve sorumluluklarına sahip olması için çalışıyoruz" diye konuştu.
Camuz, Erbil ile Şam arasındaki ilişkilerin önemine işaret ederek, "Başkan Mesud Barzani'nin ve Kürdistan Bölgesi'nin, savaş yıllarında Suriyelilere kapılarını açmasını unutmayacağız. Bizlere kardeşçe yaklaştılar ve özel ilgi gösterdiler." değerlendirmesinde bulundu.
"Kürdistan Bölgesi'nden yatırım bekliyoruz"
Suriye'nin yeniden inşa sürecinde yatırım fırsatlarına da değinen Camuz, ülkesinin yabancı yatırımcılara açık olduğunu belirtti.
Camuz, "Bugün Suriye, yatırımcılar için önemli fırsatlar sunuyor. Kürdistan Bölgesi'ndeki iş insanlarının Suriye'de yatırım yapmasını arzu ediyoruz. Bunun faydası hem Suriye halkına hem de Kürdistan Bölgesi'ne olacaktır" ifadelerini kullandı.
Parlamentoda yatırım önündeki engelleri kaldıracak yasal düzenlemeler üzerinde çalıştıklarını aktaran Camuz, Suriye limanlarının Irak ve Kürdistan Bölgesi petrolünün ihracatında da kullanılabileceğini söyledi.
Rûdaw: Siz Suriye’de, Kürdistan Bölgesi’nin Şam ziyaretine ve Kürdistan Bölgesi ile yeni Suriye arasındaki ilişkilere nasıl bakıyorsunuz?
Bedir Camuz: Selamlar. Biz Şam’da, Kürdistan Bölgesi Başkanı’nın gelişinden dolayı çok mutluyuz. Doğrusu biz, Başkan Mesud Barzani’nin ve Kürdistan Bölgesi’nin devrim yılları boyunca Suriyelilere kucak açma konusundaki iyiliğini unutmayacağız. Kardeşçe bir karşılamaydı ve onlara özel bir ilgi gösterdiler. Sayın Neçirvan Barzani’nin Şam’a gelmesinden çok memnunuz. Gerçekten de bu dönemde ilişkiler çok önemli ve koordinasyonun en üst seviyede olması hayati önem taşıyor. Bölgenin içinden geçtiği durum zorlu, ancak aynı zamanda bugün tartışılması gereken birçok hassas dosya var; bunların arasında DSG’nin Suriye devletine entegre edilmesi, mülteciler meselesi, IŞİD ile mücadele ve Irak’tan Suriye üzerinden geçen petrol boru hatları, yani ekonomik durum yer alıyor. İlişki, Kürdistan Bölgesi ile kardeşçe ve özel bir ilişkidir, ancak bu koordinasyonu artırmak bugün biz Suriyeliler için çok önemlidir. Ayrıca, Sayın Başkan Ahmed Şara’nın bu yılın başında çıkardığı 13 numaralı kararname ile Suriye’deki Kürt kardeşlerimize yönelik özel bir ilgi ve gözetim söz konusudur.
Rûdaw: İki başkanın görüşmelerinde nelerden bahsedeceğine dair bize daha fazla detay verebilir misiniz?
Bedir Camuz: Elbette, bizim için önemli olan bir dizi dosya var; bunlardan biri DSG’nin Suriye devletine katılımına yardımcı olmaktır. Kürtler, Suriye halkının temel bir parçası ve ana bileşenidir ve Suriye’nin inşasında rollerinin olması gerekir; bu temel bir şeydir. Dün de Sayın Başkan ile bir görüşmemiz oldu ve doğrusu çabalarının, Kürt kardeşlerin yeni Suriye devletine tam entegrasyonu yönünde olduğu belliydi. Ayrıca IŞİD ile mücadele konuları ve bölgedeki savaşların durumu, İsrail ve İran savaşı gibi ki bunun Irak ve Suriye’yi etkilemesinden korkuluyor. İstikrarın olmasını umuyoruz. Halklar uzun yıllar boyunca savaş ve yıkımdan muzdarip oldu; yani hem Kürdistan Bölgesi’nde hem de Suriye’de güvenlik ve istikrarın tesisi için yardımlaşmaya ihtiyacımız var.
Rûdaw: Neçirvan Barzani’nin DSG’nin Suriye kurumlarına katılımındaki rolü neydi? Ayrıca Rojava’daki durumun sakinleştirilmesinde nasıl bir rolü oldu? Gelecekte nasıl bir rolü olacak?
Bedir Camuz: Sayın Neçirvan Barzani’nin büyük bir rol oynadığından eminiz; Erbil’de bu özel ilişkinin kurulmasını teşvik eden birçok görüşme gerçekleşti. DSG ve Suriye devletine katılımı konusunda, geçtiğimiz süreçte gözlemlediğimiz tavsiyeler ve olumlu mesajlar vardı ve gelecekte daha büyük bir rolleri olacağından eminiz. Ayrıca, çok sayıda Suriyeli Kürt Kürdistan Bölgesi’nde yaşıyor; onların yakın gelecekte Suriye’ye dönmelerini umuyoruz.
Rûdaw: Siz parlamentodasınız; Kürtlerin kültürel ve siyasi haklarını, özellikle gelecekte çıkarılacak yasalarda veya anayasada güvence altına almak için çalışmaya hazır mısınız?
Bedir Camuz: Kesinlikle bu konuda ısrarcıyız ve bunun için çalışıyoruz. Daha önce de 14 yıllık devrim süresince bunun üzerinde çalıştık. Kürt kardeşlerle, Kürt Ulusal Konseyi (ENKS) ve diğer Kürt bileşenlerle ortak kurumlarda yer aldık. İlişki özel bir ilişkiydi, derin diyaloglara ulaştık ve Allah’ın izniyle parlamentoda ve yeni anayasada da Suriye Kürt vatandaşının geri dönmesi, bu devletin asli bir parçası olması ve tüm hak ve sorumluluklarına sahip olması için çalışıyoruz.
Rûdaw: Kürdistan Bölgesi ve Irak’ın Suriye ile geniş bir sınırı var; bu ziyaret, o sınırın turizm, ticaret ve insan geçişi için resmi bir koridor haline gelmesini ve Suriye’nin Kürdistan Bölgesi ve Irak ile olan ticaret hacminin artmasını nasıl sağlar?
Bedir Camuz: Bugün bölgenin ve Körfez’in içinden geçtiği durumun, Kürdistan Bölgesi ve Suriye’nin kendi coğrafi konumlarının önemini anlamalarında rolü olduğunu düşünüyorum. Bugün Kürdistan Bölgesi’nden Suriye’ye, Irak’tan Suriye’ye ve Suriye’den Kürdistan Bölgesi ile Irak’a karşılıklı bir ekonomik fayda söz konusudur. İlişkileri, karşılıklı saygı ve özelliklere saygı temelinde doğru bir zeminde yeniden inşa etmemiz gerekiyor. Ayrıca bu bölgenin sahip olduğu devasa potansiyelden yararlanarak bunun faydasını hem Kürdistan Bölgesi’ndeki hem de Suriye’deki bölge halklarına döndürmeliyiz. Bu aşamada Suriye için büyük fırsatlar var. Suriye limanları petrol ihracatı için kullanılabilir. Ayrıca tarım, sanayi ve ekonomi gibi her düzeyde ticari değişim yapılabilir. Bugün Suriye, iş insanları için büyük bir yatırım fırsatıdır. Kürdistan Bölgesi’ndeki iş insanların Suriye’de yatırım yapmasını umuyoruz; bunun faydası tüm bileşenleriyle Suriye halkına ve aynı zamanda Kürdistan Bölgesi’ne olacaktır.
Rûdaw: Suriye yeniden yapılanma sürecine girdi. Bölge ülkeleri ile Körfez ülkelerinden çok sayıda yatırımcı ve iş insanı Suriye'ye yöneliyor. Kürdistan Bölgesi'ndeki yatırımcılar da Suriye'de yatırım yapabilir ve ticari faaliyetlerde bulunabilir mi?
Bedir Camuz: Kesinlikle, kesinlikle. Bugün Suriye, Sayın Başkan Ahmed Şara’nın liderlik ettiği bu yeni politika ile açık bir siyasete sahiptir. Elbette bize daha yakın olanlar önceliklidir; komşular, dostlar ve akrabalar Suriye’de yatırım yapmakta önceliklidir. Biz de Halk Meclisi’nde (Parlamento), yatırım ve yeniden inşa süreçlerinin önünde engel olan eski yasa ve yönetmelikleri değiştirmek için görevimizi yerine getiriyoruz. Suriye Parlamentosu’nda, yatırımı desteklemede, açık bir ekonomiyi desteklemede ve yeni Suriye’nin yeniden inşasını destekleyerek gelişmiş ülkeler safına katılmasına büyük rol oynayacak yeni yasalar çıkarılacak.
Rûdaw: Kürdistan Bölgesi’nin bileşenler arasında; siyasi, dil, kültür ve eğitim alanlarında iyi bir bir arada yaşam tecrübesi olduğunu biliyorsunuz. Kürdistan Bölgesi ile koordinasyon kurmak ve yıllardır sahip olduğu bu tecrübeden yararlanmak istiyor musunuz? Burada tüm bileşenlerin hakları parlamentoda, hükümette ve yasalarda korunuyor; bu tecrübeden faydalanmak ister misiniz?
Bedir Camuz: Şunu göz ardı etmemeliyiz ki Suriye yüzlerce, hatta binlerce yıldır ulusal ve dini bileşenler arasında bir bir arada yaşam bölgesi olmuştur. Halklar birlikte yaşıyor ve aralarında büyük bir çatışma yok; ancak eski Suriye devletinin politikası, gerçekte bileşenleri marjinalleştirmek ve aralarında çatışma yaratmak için çalışan bir politikaydı. Elbette öğrenmek ve herkesten yararlanmak istiyoruz. Ancak gerçek şu ki Suriye halkı; Suriye’de tüm bileşenlerle karşılaştığımızda; Kürt kardeşlerimizle, Süryani kardeşlerimizle, Türkmen, Hristiyan, Alevi ve Sünnilerle karşılaştığımızda, hepsi tam bir uyum ve iç içe geçmişlik durumundadır. Ancak geçtiğimiz yıllarda yaşanan çatışmalarda, eski rejim bileşenler arasında güven oluşmaması için çatlaklar yaratmada büyük bir rolü vardı. Dediğim gibi, parlamentoda yasa ve yönetmelikleri tartışacak komisyonlar olacak. Elbette birçok ülkeden öğreneceğiz, bunların arasında Kürdistan Bölgesi de var; tüm bileşenler arasında medeni bir bir arada yaşama katkı sağlayan o yasalardan öğrenebiliriz.
Rûdaw: Neçirvan Barzani’nin bugünkü ziyareti ve görüşmeleri, Suriye ile Irak arasındaki ilişkilerde nasıl bir rol oynayacak?
Bedir Camuz: Dediğim gibi, devrim yılları boyunca her zaman iyi bir ilişkimiz oldu. Ben şahsen Erbil ziyaretlerimde Sayın Mesud Barzani ve Sayın Neçirvan Barzani ile görüştüm; hangi bileşenden olduklarına bakmaksızın bizlere, devrime ve Suriyelilere gerçek bir destek verdiler. Bu nedenle ilişki, kardeşçe ve iyi bir ilişkidir. Bugün Sayın Neçirvan Barzani’nin ziyareti de bu ilişkiyi resmi bir çerçeveye oturtmak ve daha ileriye taşımak amacını taşıyor.
Rûdaw: Peki, bu ziyaret Bağdat ile Şam arasındaki ilişkilerin güçlendirilmesinde nasıl bir rol oynar?
Bedir Camuz: Evet, evet. Elbette biz Irak dahil komşu ülkelerle en iyi ilişkilere sahip olmak istiyoruz. Irak ile aramızda çok uzun bir sınır var; eğer ilişki iyi ve mükemmel olursa her iki halk için de büyük bir ekonomik fayda sağlayabilir. Kesinlikle ve kuşkusuz inanıyorum ki Sayın Neçirvan, bu ilişkinin en iyi durumda olması için desteklenmesinde büyük bir rol oynayacaktır.
