Bağdat (Rûdaw) - Irak Maliye Bakanlığı ve Parlamento Maliye Komisyonu, 2027 yılı genel bütçe yasa tasarısı için hazırlıklara başladı. Yeni bütçe görüşmelerinde Kürt heyetinin masaya koyduğu iki temel stratejik hedef bulunuyor: Bütçe aktarımını engelleyen "fiili harcama" sisteminin kaldırılması ve Kürdistan Bölgesi'nin payının "sadece maaş finansmanı" statüsünden çıkarılarak yüzde 12.67'lik oranla "kapsamlı ve sabit bütçe payı"na dönüştürülmesi.
Bütçe görüşmeleri kapsamında üçüncü kez Irak Parlamentosu Maliye Komisyonu'na konuk olan Irak Maliye Bakanı Falih Sari, 2027 bütçesinin öncekilerden farklı olacağını ve salt tahminlere dayalı değil, "program bütçe" (performans esaslı bütçeleme) sistemine göre hazırlanacağını duyurdu.
"Kürdistan Bölgesi bir vilayet kadar bile pay alamadı"
Kürdistan Bölgesi'nin anayasal haklarının korunması gerektiğinin altını çizen Irak Parlamentosu KDP Grubu Başkanı Dr. Şaxewan Abdullah, Rûdaw’a yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
"Kürdistan Bölgesi Hükümeti anayasal bir varlık olarak kendi bütçesine sahip olmalıdır. Geldiğimiz noktada Kürdistan Bölgesi, yatırım ve vilayetleri geliştirme fonlarından Irak'ın sıradan bir vilayeti kadar bile pay alamamıştır. Bu adaletsizliğin bir an önce sona ermesi için Bağdat ile ciddi ve kesintisiz görüşmelerimiz devam ediyor."
Irak Parlamentosu Maliye Komisyonu Üyesi İhlas Dılemi ise Erbil'in taleplerindeki kararlılığa vurgu yaparak, "Kürdistan Bölgesi'nin bütçe payının 'fiili harcama' kıskacından kurtarılması için ısrarcıyız. Kalkınma projeleri ve krediler söz konusu olduğunda da tıpkı diğer vilayetler gibi adil bir pay almalıyız" değerlendirmesinde bulundu.
Memur maaşları siyasi koz olmaktan çıkıyor mu?
Kürdistan Bölgesi'nin bütçe taleplerine bazı Iraklı siyasi gruplardan da destek geliyor. İrade Hareketi Milletvekili Abdulhamza Hafaci, Kürdistan Bölgesi’ndeki memurların statüsüne dikkat çekerek, "Kürdistan Bölgesi'ndeki memurlar da Irak devletinin memurlarıdır. Onların maaşları artık siyasi çekişmelerin bir parçası olmaktan çıkarılmalıdır. Erbil'in bütçedeki payı, iki hükümet arasındaki resmi taahhütlerin ve genel bütçenin bir gereğidir" dedi.
Kürtlerin 2027 taslağındaki 2 kırmızı çizgisi
Erbil ile Bağdat arasındaki mali ilişkilerin temelini oluşturacak olan 2027 bütçesinde, Kürt tarafının masadaki stratejik hamleleri şunlar:
Fiili harcama şartının iptali: Geçmiş yıllarda Kürdistan Bölgesi'ne yönelik maaş ve mali hakların gönderilmesinde Bağdat'ın en büyük bahanesi olan "fiili harcama" (gerçekleşen harcama) maddesinin yasa metninden çıkarılması.
Yüzde 12.67'lik payın yasal güvenceye alınması: Erbil'e "aylık maaş avansı" gönderilmesi uygulamasından vazgeçilerek, Kürdistan Bölgesi'nin yıllık bütçe payının yasada net bir şekilde belirlenip sabitlenmesi.
Başarı sağlanırsa ne değişecek?
Henüz ilk taslak hazırlama aşamasında olan bütçe görüşmelerinde Kürt tarafının bu taleplerinin yasalaşması halinde, Erbil-Bağdat hattındaki ekonomik krizlerin önemli ölçüde çözülmesi bekleniyor. İki hükümet arasındaki mali ilişki, her ay yaşanan "maaş gönderildi mi?" tartışmasından sıyrılarak "sabit ve yasal bütçe payı" güvencesine kavuşacak; bu da Kürdistan Bölgesi için daha güçlü bir mali istikrar anlamına gelecek.
.webp&w=3840&q=75)
