Erbil(Rûdaw) - Bağdat’ın Kifah Mahallesi’nde, nüfusunun çoğunluğunu Feyli Kürtlerin oluşturduğu bölgede, halk sık sık kimlik ve dil üzerine sorularla karşılaşıyor. Kürtçelerini ne kadar koruyabildikleri sorgulanıyor. Araplaştırma politikaları, göçler ve Kürtler üzerindeki çeşitli baskılar, dilin kaybolmasına doğrudan etki etmiş olsa da hâlâ bir kısmı dilini yaşatıyor ve diyorlar ki:
“Bir dilin kaybolması sadece kelimelerin ölmesi değil, aynı zamanda bir tarihin yok olmasıdır.”
“Ölene kadar dilimi koruyacağım”
Rizgar adında bir kadın, Feyli Kürtlerinden olup Bağdat’ta yaşıyor ve Kürtçe eğitim almanın önemini coşkulu bir şekilde anlatıyor. Kendisine, eğer Bağdat’ta Kürtçe okul olsaydı çocuklarını göndermeyi düşünüp düşünmediği sorulduğunda şöyle yanıt veriyor:
“Elbette göndereceğim, çünkü bu benim milletim ve dilim. Ölene kadar milletim ve dilim için koruma görevimi sürdüreceğim.”
Rizgar, evde de çocuklarıyla Kürtçe konuşuyor ve diyor ki:
“Tanrı onları Kürt olarak yarattı; çocuklarımızın Kürt kimliğini unutmamasını istiyorum.”
Rizgar, çocuklarına ve çoğu çocuklarına verdikleri isimlerle de kimliklerine bağlılıklarını gösteriyor: Rizgar, Komar, Serdar, Begar, Nigar ve Sakar. Sadece Azhar adında bir kız çocuğu Arapça isimli ve Rizgar, “Sadece o Arapça bir isim taşıyor” diyor.
Dil; Feyli Kürtler’in kimliğidir
Abbas Latif, bölgedeki bir iş insanı, aile geleneğinin Kürtçeyi kaybetmemede anahtar rol oynadığını söylüyor:
“Bizim bildiğimiz Kürtçe, evde anne ve babamız tarafından konuşulduğu için öğrenildi. Dil kimliğimizdir ve en korunması gereken şeydir.”
Diğer yandan siyasi aktivist Adnan Surêmerî, Bağdat’ta yaşayan pek çok Feyli Kürt’ün kendilerini Kürtçe bildiklerini fakat mevcut baskı ve şartlardan dolayı Kürtçeyi bilmediklerini söylüyorlar. Ayrıca Kürt partileri ve yetkililerden, Bağdat’ta dil eğitiminin merkezileştirilmesini talep ediyor:
“Bağdat’ta Kürtçeye önem verilmelidir, ki dil ölmesin.”
Yeni nesil üzerindeki tehditler
Samer Şems, bir yönetici, çocukların Arapça ağırlıklı bir toplumda büyüdüğünü ve bunun çocuklar üzerinde etkili olduğunu anlatıyor:
“Çocuklarımız okulda sıkıntı yaşadılar çünkü Arapça bilmiyorlardı.”
Samer, evde dil öğretiminin önemini vurguluyor ve Feyli şivesiyle bir örnek veriyor:
“Anne ve baba çocuklarına ‘Otur buraya, gitme!’ gibi ifadeleri Kürtçe söylesin. Ama Arapça bunu dediğinde çocuk kesinlikle Kürtçeyi öğrenemez.”
Feyli Kürtler’in günlük mücadelesi
Bağdat’ta yaşayan Feyli Kürtler, şivesindeki tatlı kelimelerle (“vequrwant bum” – “dikkat ettim”, “nezrat bum” – “korudum”) ve günlük yaşamın içinde, tarihlerini ve dillerini kaybetmemek için çaba gösteriyorlar.
.jpg&w=3840&q=75)
