Erbil (Rûdaw) - Şii Koordinasyon Çerçevesi'nden bir yetkili, Ketaib Hizbullah'ın etkin olduğu Curf es-Sahr nahiyesine güvenlik güçlerinin giriş mekanizması konusunda ittifakın yöneticileri arasında görüş ayrılığı bulunduğunu açıkladı.
Nasr İttifakı Sözcüsü Akil Rüdeyni, Rûdaw Medya Ağı'na yaptığı açıklamada, Şii Koordinasyon Çerçevesi liderleri arasında güvenlik güçlerinin Curf es-Sahr nahiyesine nasıl gireceği konusunda farklı görüşler bulunduğunu söyledi.
Irak hükümeti, Babil vilayetinin sınırları içerisindeki Curf es-Sahr nahiyesinde petrol kaçakçılığının ortaya çıkarılmasının ardından Ketaib Hizbullah'a bölgeden çekilmesi için süre tanımıştı.
Akil Rüdeyni, “Şii Koordinasyon Çerçevesi liderlerinin çoğunluğu, güvenlik güçlerinin nahiyeye girişi sırasında herhangi bir çatışma yaşanmasına karşı çıkıyor. Bununla birlikte Başbakan Ali Falih Zeydi hükümetinin petrol kaçakçılığını önlemeye yönelik adımlarını destekliyorlar” dedi.
Şii Koordinasyon Çerçevesi, 16 Kasım akşamı bir toplantı gerçekleştirdi. Ancak toplantının ardından yayımlanan açıklamada Curf es-Sahr'daki durumdan açıkça söz edilmedi. Açıklamada yalnızca “Irak ve bölgedeki siyasi, ekonomik ve güvenlik durumundaki gelişmelerin ele alındığı” belirtildi.
Toplantının ardından Kanun Devleti Koalisyonu lideri Nuri el-Maliki'nin ofisinden yapılan açıklamada da Curf es-Sahr'daki petrol kaçakçılığı dosyasına değinildi.
Açıklamada, her türlü petrol kaçakçılığı ve usulsüzlüğün reddedildiği, aynı zamanda krizin silahlı bir çatışmaya dönüştürülmesine de karşı çıkıldığı bildirildi.
Curf es-Sahr dosyası: Olayın arka planı
Curf es-Sahr, Babil vilayetinde, Bağdat'ın güneybatısında bulunuyor. Bölge, 2014 yılında IŞİD'den geri alınmasından bu yana büyük ölçüde Ketaib Hizbullah'ın kontrolünde. Bölgeye girişler uzun süredir sıkı güvenlik denetimine tabi ve yerlerinden edilen çok sayıda Sünni bölge sakini evlerine dönemedi.
Irak istihbaratının hazırladığı ve basına sızan gizli rapora göre, bölgede 2021-2026 yılları arasında petrol boru hatlarından yasa dışı yollarla petrol çekildiği ve tankerlerle taşındığı yönünde bulgular elde edildi.

Raporda uydu görüntüleri üzerinden dört ayrı nokta tespit edildi. Bu noktalarda 36 bin litre kapasiteli tankerlerin düzenli olarak görüldüğü, boru hatlarına müdahale edildiği, gizli pompalar ve yeraltı depoları kullanıldığı belirtildi. Kaçakçılık faaliyetlerinin silahlı bir grubun kontrolündeki bölgelerde gerçekleştirildiği kaydedildi. Reuters'ın 16 Kasım tarihli haberinde, Iraklı yetkililerin Ketaib Hizbullah'ın bu faaliyetlerden 2021'den bu yana yüz milyonlarca dolar elde ettiğini ileri sürdüğü aktarıldı.
Gelişmelerin kronolojisi
11-12 Kasım: Gizli istihbarat raporu ortaya çıktı
Irak istihbaratının hazırladığı 19 sayfalık gizli rapor basına sızdı. Raporda, 2021-2026 yılları arasında Curf es-Sahr'da petrol boru hatlarından izinsiz petrol çekildiği, bu petrolün tankerlerle taşındığı ve bölgede yasa dışı tesisler kurulduğu öne sürüldü.
Raporda, faaliyetlerin silahlı grupların kontrolündeki bölgelerde yürütüldüğü belirtildi. İddialar özellikle Ketaib Hizbullah'ı gündeme getirdi.
Irak Başbakanı petrol kaçakçılığı iddiaları üzerine üst düzey soruşturma komisyonu kurdu.
13 Kasım: Soruşturma komisyonu bölgeye girdi
Başbakan Ali Falih Zeydi'nin talimatıyla güvenlik, istihbarat, petrol ve denetim kurumlarından yetkililerin yer aldığı üst düzey bir komisyon kuruldu. Komisyona Haşdi Şabi Güvenlik ve Disiplin Müdürlüğü Genel Müdürü Şeyh Ali Zeydi başkanlık etti.
Komisyon, 13 Kasım Cuma günü askeri konvoy eşliğinde Curf es-Sahr'a girdi. Ancak bölgedeki silahlı grupların liderleriyle de görüşüldü ve saha incelemesinin nasıl yürütüleceği konusunda anlaşma sağlandığı bildirildi.
Devlet komisyonunun bölgeye girişi, silahlı grupların kontrolünden bağımsız ve koşulsuz gerçekleşmedi.

Komisyonun silahlı gruplarla görüşmesi ve Curf es-Sahr'a girişi.
14 Kasım: Dokuz üst düzey yetkili görevden alındı
Başbakan Ali Falih Zeydi, soruşturma sonuçlarını değerlendirmek üzere acil güvenlik toplantısı düzenledi. Soruşturma komisyonunun kaçakçılık iddialarını doğruladığı, petrol rafinerileri tespit ettiği ve petrol sektöründe usulsüzlükler belirlediği açıklandı.
Zeydi, dokuz üst düzey güvenlik ve idari yetkilinin görevden alınmasını, kaçakçılığa karıştığı belirlenen kişilerin yargıya sevk edilmesini kararlaştırdı.
Görevden alınanlar arasında:
- Babil Emniyet Müdürü,
- Kuzey Babil Emniyet Müdürü,
- Babil Ulusal Güvenlik Servisi yöneticisi,
- İçişleri Bakanlığı istihbarat ve terörle mücadele biriminin Babil sorumlusu,
- Savunma Bakanlığı istihbarat ve güvenlik biriminin Babil sorumlusu,
- Babil istihbarat yöneticisi,
- Haşdi Şabi'nin Babil komutanı,
- İçişleri Bakanlığı 6. Enerji Polisi Tugayı komutanı,
- Petrol Bakanlığı Petrol Boru Hatları Şirketi Genel Müdürü bulunuyor.
Babil Valisi Ali Türki el-Cemali de iddiaları reddetmiş, ardından görevinden istifa etmişti.

15 Kasım: Ketaib Hizbullah iddiaları reddetti
Ketaib Hizbullah, kendisine yönelik petrol kaçakçılığı suçlamalarını reddeden bir açıklama yayımladı.
Örgüt, komisyonun bölgedeki incelemesinde petrol boru hatlarına herhangi bir müdahale tespit edilmediğini ileri sürdü. Bölgede bulunan tankların ve küçük tesisin petrol kaçakçılığı için değil, askeri araçlara, jeneratörlere ve ağır iş makinelerine yakıt sağlamak amacıyla kullanıldığını savundu.
Açıklamada, tesisin kuzey Babil'den Suriye sınırındaki Kaim'e kadar uzanan hassas askeri bölgedeki yakıt ihtiyacını karşılamak için kurulduğu belirtildi. Depoların yol kenarında, görünür konumda ve petrol boru hattından 5 kilometreden fazla uzakta olduğu iddia edildi.
Ketaib Hizbullah ayrıca Başbakanlık ofisini sahte haberler yaymakla suçladı. Petrol kaçakçılığı soruşturmasının, örgütün silahlarını teslim etmeye zorlanması için yürütülen bir baskı ve şantaj operasyonu olduğunu ileri sürdü.

15-16 Kasım: Yargıdan hükümete destek
Başbakan Zeydi, Yüksek Yargı Konseyi Başkanı Faik Zeydan ile görüştü. Zeydi, yargının kaçakçılıkla mücadele konusunda hükümetin adımlarını tamamen desteklediğini açıkladı.
Zeydi, Irak'ın hiçbir noktasında kaçakçılığa ve hırsızlığa izin verilmeyeceğini, Zaho'dan Basra'ya kadar devlet otoritesinin tesis edilmesi gerektiğini söyledi.
16 Kasım: Orduya bölgeye girme talimatı ve Ketaib Hizbullah'a süre
Irak hükümet sözcüsü Haydar el-Ubeydi, Başbakan Zeydi'nin silahlı kuvvetlere Curf Nasr'a girme talimatı verdiğini açıkladı.
Ubeydi, Ketaib Hizbullah'a bölgeden çekilmesi için bir süre tanındığını, bu sürenin çok uzak olmadığını söyledi. Ancak kesin tarih açıklamadı.
17 Kasım tarihli AFP haberinde, güvenlik kaynaklarının bu sürenin cuma günü dolacağını bildirdiği aktarıldı.
Hükümet ayrıca soruşturmanın yalnızca Curf es-Sahr'la sınırlı kalmayacağını, Zaho'dan Basra'ya kadar petrol kaçakçılığı iddialarının araştırılacağını duyurdu.
Hizbullah’ın açıklaması yalnızca petrol kaçakçılığı iddialarının reddetmekle kalmıyor, mesajlar içeriyor. Açıklamada üç temel mesaj var:
1. Kaçakçılık iddiası reddediliyor: Örgüt, boru hatlarına müdahale edilmediğini ve bulunan tesislerin askeri yakıt ihtiyacına hizmet ettiğini söylüyor.
2. Soruşturmanın meşruiyeti hedef alınıyor: Başbakanlık ofisinin kamuoyunu yanıltan bilgiler yaydığı ileri sürülüyor.
3. Dosya silahsızlandırma tartışmasına bağlanıyor: Örgüt, soruşturmanın asıl amacının kendisini silah bırakmaya zorlamak olduğunu savunuyor.
Bu nedenle Curf es-Sahr dosyası, petrol kaçakçılığının yanı sıra Irak hükümetinin silahlı gruplar üzerindeki devlet otoritesini tesis etme girişimiyle de doğrudan bağlantılı.
17 Kasım: Parlamento soruşturmasından yeni bulgular
Bugün yayımlanan bir başka önemli gelişme de Irak Parlamentosu'nun yürüttüğü ayrı soruşturmayla ilgili.
Parlamento komisyonu üyesi Ali Anheir, Irak Haber Ajansı'na yaptığı açıklamada, belgeler, fotoğraflar, insansız hava aracı görüntüleri ve termal kamera kayıtlarının incelendiğini söyledi
Anheir'e göre soruşturmada:
- Her biri 36 bin litre kapasiteli yaklaşık 25 tanker tespit edildi.
- Petrol kaçakçılığı faaliyetlerinde bu tankerlerin kullanıldığı belirlendi.
- Komisyon, ilgili bakanları dinledikten sonra nihai raporunu sunacak.
Bu bulgular, hükümetin yürüttüğü soruşturmadan ayrı bir parlamento incelemesine dayanıyor.
Gözaltılar ve adli işlemler: Şu ana kadar ne biliniyor?
17 Kasım itibarıyla erişebildiğim açıklamalarda Curf es-Sahr dosyası kapsamında gözaltına alınan kişilerin isimleri ve sayısı açıklanmış değil.
Bununla birlikte Rûdaw'ın 15 Kasım tarihli haberinde Irak Federal Dürüstlük Komisyonu'nun petrol kaçakçılığına ilişkin 2024-2026 döneminde toplam 228 ceza dosyası ve ihbar kaydettiği bildirildi.
- 152 ceza dosyası açıldı.
- Bunların 53'ü soruşturma aşamasında.
- 11 dosya mahkemelere gönderildi.
- Ayrıca 76 ihbar kaydedildi; bunların 37'si soruşturuluyor.
Bu rakamlar yalnızca Curf es-Sahr dosyasını değil, Irak genelindeki petrol kaçakçılığı şüphelerini de kapsıyor.

.webp&w=3840&q=75)

