Haber Merkezi - Irak Başbakanı Ali el-Zeydi, ülkenin batısındaki Enbar vilayetini ziyareti sırasında, silahlı grupların ellerindeki silahların devlet kontrolüne alınması konusundaki kararlılığını yineledi. Zeydi, bu karara uymayan gruplar hakkında yasal işlem başlatılacağı uyarısında bulundu.
Enbar Valisi, yerel yöneticiler ve milletvekillerinin katıldığı toplantıda konuşan Zeydi, "Devletin yetkisi dışında bulunan ve güvenliği tehdit eden ya da yurttaşlara şantaj yapmak amacıyla kullanılan hiçbir silaha izin verilmeyeceğini vurguladık. Bu tür durumlara hukukun tüm gücüyle müdahale edilecek. Çünkü içinde bulunduğumuz dönem inşa ve kalkınma dönemidir" dedi.
Başbakan, vilayetin aşiret liderleriyle yaptığı görüşmede de "Yolsuzlukla mücadele ve silahların devlet kontrolü altında toplanması konularını ele almaya devam edeceğiz. Bunlar istikrarın sağlanmasının temel dayanaklarıdır" ifadelerini kullandı.
Zeydi'nin açıklamaları, Bağdat ile İran yanlısı “Irak İslami Direnişi” bünyesindeki silahlı gruplar arasındaki gerilimin arttığı bir dönemde geldi. Bağdat yönetimi, hem ülke içinde hem de uluslararası alanda Tahran destekli silahlı grupları hükümetin otoritesi altına almak ve silahsızlandırmak yönündeki baskıyla karşı karşıya.
Üç sözleşme iptal edilmişti
Başbakan Zeydi’nin bu açıklaması, Irak Haber Ajansı'nın dün Zeydi'nin Musul Uluslararası Havalimanı'ndaki üç ticari sözleşmenin iptal edilmesi talimatını verdiğini bildirmesinin ardından geldi. Sözleşmelerin, isimleri açıklanmayan silahlı gruplarla bağlantılı olduğu öne sürüldü.
Irak Haber Ajansı'nın bir kaynağa dayandırdığı haberine göre Zeydi, "Sky Plus" şirketinin Musul Havalimanı'ndaki kontuarları kiralamasına ilişkin sözleşmenin, silahlı gruplarla bağlantıları nedeniyle iptal edilmesini ve söz konusu işletmenin uluslararası şirketlere devredilmesini istedi.
Aynı kaynak, Başbakan’ın havalimanının açık otoparkını kiralayan Sama el-Matar ve taksi ofisini işleten el-Feysal eş-Şamih şirketleriyle yapılan sözleşmelerin de silahlı gruplarla bağlantıları nedeniyle feshedilmesini, bu işletme haklarının uluslararası şirketlere verilmesini istediğini aktardı.
Tom Barrack atılan adımları övdü
Hükümetin silahsızlanma programına henüz katılmayan silahlı gruplardan Ketaib Hizbullah ise yayımladığı açıklamada Zeydi'yi ve bir yardımcısını yolsuzlukla suçladı. Grup ayrıca Irak havalimanlarındaki ticari sözleşmeler üzerinde kontrol sahibi olduğunu reddetti.
ABD'nin Suriye ve Irak Özel Temsilcisi Tom Barrack, Zeydi'nin sözleşmelerle ilgili adımlarını överek Başbakan’ın "açık bir mesaj verdiğini" söyledi.
Barrack, X hesabından yaptığı paylaşımda, "Milislerin etkisinin Irak kurumlarında yeri yok. Irak'ın geleceği, devlet dışında faaliyet gösteren silahlı gruplara değil, halkına aittir. Egemenlik, eylemle gösterilir" ifadelerini kullandı.
Bağdat yönetimi, ülkedeki silahlı gruplar meselesini başlangıçta ABD öncülüğündeki koalisyon güçlerinin Irak'taki misyonunun sona ereceği 30 Eylül tarihine kadar çözmeyi hedeflemişti. Ancak bu süre daha sonra Haziran 2027 sonuna kadar uzatıldı.
İran destekli bazı silahlı gruplar ise nihai bir anlaşmaya varılmadığını savunarak belirlenen takvime itiraz etti.
Grup Fuad Hüseyin'i yalanladı
Silah bırakmaya direnen gruplardan Ketaib Seyyid eş-Şüheda, cumartesi günü Irak Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin'in silahlarını bırakmayı kabul ettiğine ilişkin açıklamalarını reddetti. Grup, silahlarını teslim etme konusunda hiçbir zaman anlaşmaya varmadığını ileri sürdü.
İran yanlısı grup, diğer silahlı gruplar, Koordinasyon Çerçevesi temsilcileri ve Başbakan’ın katılımıyla "Egemenlik Anlaşması" olarak bilinen belgeyi imzaladığını doğruladı. Ancak söz konusu belgenin silahsızlanma taahhüdü anlamına gelmediğini savundu.
Grup açıklamasında, "Ketaib Seyyid eş-Şüheda, Koordinasyon Çerçevesi temsilcileri ve Başbakan’ın da katılımıyla dört silahlı grup tarafından imzalanan Egemenlik Anlaşması belgesini imzalamış ve hükümlerine bağlı kalmıştır" ifadelerine yer verdi. Açıklamada, grubun silahları konusunda herhangi bir tutumu "duyurmadığı, benimsemediği veya imzalamadığı" vurgulandı.
Soru işaretlerine neden oldu
Bu açıklama, Ketaib Seyyid eş-Şüheda'nın ekim ayının başında Bağdat ile bir anlaşmayı kabul ettiğini ve diğer tarafların da yükümlülüklerini yerine getirmesi koşuluyla silahların devlet kontrolüne alınması konusunda Başbakan’ın taahhütlerine uyacağını duyurmasından bir aydan fazla süre sonra geldi.
O dönemde hükümet sözcüsü olan Seyf el-Numan, söz konusu grubu bağımsız askeri faaliyetlerini sonlandıran iki silahlı yapıdan biri olarak tanımlamıştı.
Ancak grubun son açıklamasında silahları konusunda herhangi bir tutum açıklamadığı, benimsemediği veya imzalamadığı yönündeki ısrarı, anlaşmanın kapsamına ve Bağdat yönetiminin grupların taahhütlerine ilişkin değerlendirmesine dair soru işaretlerine yol açtı.
