Bağdat (Rûdaw) - Irak’ta Asaib Ehlil Hak hareketinin kurucu isimlerinden Leys Hazali, uzun yıllar hareketin askeri kanadında ve kamuoyunun gözünden uzak bir konumda yer aldı. Hazali, 15 Ekim 2026 Perşembe günü parlamentonun güvenoyunu alarak Irak’ın yeni hükümetinde başbakan yardımcılığı görevine getirildi.
Leys Hazali, Asaib Ehlil Hak Genel Sekreteri Kays Hazali’nin kardeşi. Kays Hazali siyasi faaliyetleriyle öne çıkarken Leys Hazali, hareketin askeri operasyonlarında rol alan isimlerden biri olarak tanındı.
ABD’li kongre üyesinden tepki
Leys Hazali’nin hükümette görev almasına ABD Kongre Üyesi Joe Wilson tepki gösterdi. Wilson, X hesabından yaptığı paylaşımda Hazali’nin adının terör listesinde bulunduğunu belirtti.
Wilson, Kays Hazali liderliğindeki Asaib Ehlil Kak’ı Amerikalıların ve Iraklıların öldürülmesinden sorumlu olmakla suçladı. ABD’li kongre üyesi, hareketin IŞİD’den daha az tehlikeli olmadığını ileri sürerek Irak’ın İran’ın etkisinden kurtulması gerektiğini savundu.
Mehdi Ordusu’ndan Asaib Ehlil Kak’a
Leys Hazali, siyasi ve askeri faaliyetlerine Mukteda es-Sadr liderliğindeki Mehdi Ordusu bünyesinde başladı. 2005 yılında kardeşi Kays Hazali ve Ekrem el-Kaabi ile birlikte Sadr hareketinden ayrılarak bağımsız bir yapı olarak Asaib Ehlil Hak’ı kurdu.
Kays Hazali siyasi alanda öne çıkarken Leys Hazali, hareketin sahadaki askeri faaliyetleri ve operasyonlarıyla ilişkilendirildi.
2007’de tutuklandı, 2009’da serbest bırakıldı
Leys Hazali, Mart 2007’de İngiliz güçleri tarafından Basra’da kardeşi Kays Hazali ve Lübnan Hizbullahı mensubu bir kişiyle birlikte tutuklandı.
Yaklaşık iki yıl cezaevinde kalan Hazali, 2009’da rehinelerin takas edilmesini içeren bir anlaşma kapsamında serbest bırakıldı.
2014’te IŞİD’in Irak’ta geniş alanları ele geçirmesinin ardından Hazali, eaşdi Şabi bünyesinde öne çıkan isimlerden biri oldu.
Asaib Ehlil Hak güçleri, IŞİD’e karşı düzenlenen çok sayıda operasyona katıldı. Ancak hareket, faaliyetleri nedeniyle uluslararası insan hakları kuruluşlarının da eleştirilerine konu oldu.
İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch), 2015’te yayımladığı bir raporda Asaib Ehlil Hak güçlerini Tikrit ve çevresindeki bazı bölgelerde sivillere yönelik ihlallerde bulunmak ve mülkleri tahrip etmekle suçladı.
Beyci rafinerisiyle ilgili iddialar
Leys Hazali’nin adının geçtiği tartışmalı konulardan biri de 2015’te Beyci rafinerisindeki ekipmanların akıbeti oldu.
O dönemde Asaib Ehlil Hak güçlerinin hükümet yetkililerinin rafineriye girişini engellediği, tesisin ekipmanlarını sökerek götürdüğü yönünde suçlamalar gündeme geldi.
ABD yaptırımları ve terör listesi
ABD Hazine Bakanlığı, Aralık 2019’da Leys Hazali hakkında, insan hakları ihlalleri ve Ekim protestolarının bastırılmasıyla bağlantılı suçlamalar kapsamında yaptırım uyguladı.
ABD Dışişleri Bakanlığı ise Ocak 2020’de Hazali’yi “Küresel Teröristler” listesine aldı.
Leys Hazali’nin başbakan yardımcılığı görevine getirilmesi öncesinde Irak’taki bazı siyasi çevreler, ABD’nin itirazlarına rağmen atamanın gerçekleşmesini Washington’ın siyasi etkisine karşı bir adım olarak değerlendirdi.
