Erbil (Rûdaw) - Irak Başbakanı Ali Zeydi, ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyonun ülkedeki askeri misyonunun sona ermesinin ardından devlet dışındaki silahların kontrol altına alınması sürecinin 30 Haziran 2027’ye kadar tamamlanacağını açıkladı.
Zeydi, 1 Ekim’in Irak için “yeni bir dönemin başlangıcı” olduğunu belirterek, savaş ve barış kararının yalnızca anayasal kurumların yetkisinde olması gerektiğini vurguladı.
Irak Başbakanlık Basın Ofisi tarafından yayımlanan açıklamada, koalisyon güçlerinin Irak’tan kara, hava ve deniz yoluyla tamamen çekilmesinin ardından ülkenin “tam egemenliğe” ulaştığı belirtildi.
Devlet dışı silahlara takvim
Zeydi, hükümetin devletin kontrolü dışındaki silahların ele alınması için belirlenen yol haritası doğrultusunda çalışacağını söyledi.
Başbakan, sürecin 30 Haziran 2027’yi geçmeyecek şekilde tamamlanacağını belirterek, devlet kurumları dışında herhangi bir silahlı gücün faaliyet göstermesine izin verilmemesi gerektiğini ifade etti.
Zeydi ayrıca Irak topraklarında bulunan Irak dışı silahlı grupların tamamen silahsızlandırılması için çalışma yürütüleceğini açıkladı.
Bu açıklama, Bağdat’ın silahların devlet kontrolünde toplanmasına yönelik son dönemde yürüttüğü girişimlerin devamı niteliğinde. Hükümet daha önce de silahlı gruplarla görüşmeler yürütmüş ve silahların aşamalı olarak teslim edilmesini öngören bir yol haritası üzerinde çalışmıştı.
Zeydi, Irak toprakları ve hava sahasının komşu ülkelere yönelik saldırılarda kullanılmasına izin vermeyeceklerini söyledi.
Aynı şekilde başka ülkelerin topraklarının veya hava sahalarının da Irak’a saldırı amacıyla kullanılmasını reddettiklerini belirten Zeydi, bu yaklaşımın karşılıklı egemenlik, iyi komşuluk ve içişlerine müdahale etmeme ilkelerine dayandığını ifade etti.
Irak hava savunmasını güçlendirecek
Irak hükümetinin güvenlik kurumlarını desteklemek amacıyla kapsamlı bir hava savunma sistemi satın alacağını açıklayan Zeydi, bunun ülkenin hava sahası üzerindeki kontrolünü güçlendirmeyi amaçladığını belirtti.
Bağdat yönetimi, koalisyonun çekilmesinin ardından hava savunma kapasitesini artırmaya yönelik yeni sistemlerin tedarik edileceğini daha önce de açıklamıştı. Irak Başkomutanı Sözcüsü Sabah Numan, gelişmiş hava savunma sistemleri, orta ve uzun menzilli radarlar ile füze ve İHA savunma sistemlerinin ülkeye geleceğini söylemişti.
Heşdi Şabi için yasa çıkarılacak
Zeydi ayrıca Haşdi Şabi Yasası’nın çıkarılacağını ve Heşdi Şabi’nin Irak’ın güvenlik sistemi içindeki konumunun yasal olarak düzenleneceğini açıkladı.
Başbakan, Heşdi Şabi’nin güvenlik sisteminin ayrılmaz bir parçası olarak Silahlı Kuvvetler Başkomutanı’nın, yani başbakanın, komutası altında bulunacağını belirtti.
Koalisyon sonrası yeni dönem
Zeydi, koalisyonun çekilmesinin ardından Irak’ın savaşlar, terörle mücadele ve egemenlik ihlalleriyle geçen uzun bir dönemi geride bıraktığını söyledi.
Irak Başbakanı, ülkenin bundan sonraki süreçte kaynaklarını kalkınma, kamu hizmetleri ve vatandaşların yaşam koşullarının iyileştirilmesine yönlendirmesi gerektiğini belirtti.
Zeydi, 1 Ekim’i Irak’ın “anayasa ve hukuk temelinde, kurumları güçlü ve tam egemen bir devlet olarak yeni bir döneme girdiği” tarih olarak nitelendirdi.
