Erbil (Rûdaw) - Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) Temsilcisi, Irak hükümetinin yolsuzlukla mücadele çabalarını desteklediklerini belirterek, ülkeden kaçırılan ya da Irak içinde olup geri alınamayan kamu varlıklarının değerinin 150 ila 450 milyar dolar arasında olduğunu söyledi.
UNDP Temsilcisi Titon Mitra, bugün (29 Haziran 2026 Pazartesi) Rûdaw Medya Ağı'na yaptığı açıklamada, Irak hükümetinin yolsuzluk suçlamasıyla bazı yetkili ve milletvekillerine yönelik başlattığı operasyonu değerlendirerek şunları söyledi:
"Hiç kuşkusuz, hükümetin, yargının ve kolluk kuvvetlerinin yolsuzluk davalarını etkin bir şekilde mahkemeye taşıma yönündeki çabalarını destekliyoruz. Bu, Irak için son derece önemli bir meseledir."
Birleşmiş Milletler yetkilisi ayrıca şu değerlendirmede bulundu:
"Uluslararası yolsuzluk endekslerine bakıldığında ne yazık ki Irak, tüm bu sıralamaların en altlarında yer alıyor. Uluslararası uzmanların ve hatta hükümet yetkililerinin tahminlerine göre, kamu kaynaklarının yaklaşık yüzde 20'si yolsuzluk nedeniyle kaybediliyor."
UNDP temsilcisinin açıklamaları, Irak hükümetinin Başbakan Ali Zeydi'nin talimatıyla dün çok sayıda şüpheli hakkında başlattığı geniş kapsamlı operasyonun ardından geldi. Şu ana kadar 47 milletvekili ile mevcut ve eski üst düzey yetkili gözaltına alındı.
Röportajın tam metni
Rûdaw: Irak hükümetinin başlattığı yolsuzlukla mücadele operasyonuna ilişkin Irak hükümetine ve Irak halkına mesajınız nedir?
Titon Mitra: Şu aşamada belirli davalar ya da dün gece gözaltına alınan kişiler hakkında yorum yapabilecek konumda değiliz. Elimizde hukuki delillere ya da gözaltına alınan kişilere ilişkin özel bir değerlendirme bulunmuyor. Bunlar, kolluk kuvvetleri, yargı makamları ve hukuk sisteminin görev alanına giren konulardır.
Rûdaw: Irak hükümetinin yolsuzlukla hukuk çerçevesinde mücadele etme çabalarını destekliyor musunuz?
Titon Mitra: Evet, kesinlikle. Hükümetin, yargının ve kolluk kuvvetlerinin yolsuzluk dosyalarını etkin şekilde mahkemeye taşıma çabalarını destekliyoruz. Bu Irak için çok önemli bir konudur.
Uluslararası yolsuzluk göstergelerine bakıldığında ne yazık ki Irak bu sıralamaların en altındadır. Uluslararası uzmanlar ve hatta hükümet yetkilileri, kamu kaynaklarının yaklaşık yüzde 20'sinin yolsuzluk nedeniyle kaybedildiğini ifade ediyor.
Ülke dışına kaçırılan ya da Irak içinde bulunmasına rağmen geri alınamayan varlıkların değerinin ise 150 ila 450 milyar dolar arasında olduğu tahmin ediliyor. Bu, hem kalkınma açısından hem de Irak halkı için çok büyük bir kayıptır.
Asıl önemli olan, kolluk kuvvetlerinin delil toplama ve bunları etkin biçimde yönetme kapasitesinin güçlendirilmesidir. Böylece yargı sistemi davaları etkili, şeffaf ve hesap verebilir şekilde sonuçlandırabilir. Buradaki temel ilkeler; yargının bağımsızlığı, sürecin yüksek düzeyde şeffaf yürütülmesi ve güçlü hesap verebilirliktir.
Rûdaw: UNDP'ye göre, yolsuzlukla mücadele operasyonlarının kamu güvenini, hesap verebilirliği ve demokratik kurumları güçlendirebilmesi için hangi ilke ve esaslar gözetilmelidir?
Titon Mitra: Biraz önce de belirttiğim gibi temel ilkeler; hukukun üstünlüğünün güçlü ve etkin biçimde uygulanmasıdır. Hesap verebilirliğin yüksek düzeyde sağlanması gerekir. Davalar mahkemeye ulaştığında etkin biçimde görülmeli, kararlar verilerek ihlaller karşısında gerekli yaptırımlar uygulanmalıdır.
Ayrıca süreç yüksek düzeyde şeffaf olmalıdır. Vatandaşlar her davanın dayandığı gerekçeleri ve nihai kararları bilmeli, böylece her şey herkes için açık ve şeffaf olmalıdır.
Bunlar karmaşık ilkeler değildir. Ancak ne yazık ki Irak'ta sürekli uygulanmıyor. UNDP de hükümetle birlikte tam olarak bu alanların güçlendirilmesi için çalışıyor.
Rûdaw: UNDP bu gelişmeleri yakından takip ediyor mu? Operasyonun yürütülme biçimine ilişkin herhangi bir endişeniz ya da tavsiyeniz var mı?
Titon Mitra: Bu olayları özel olarak izlemiyoruz. Daha önce de söylediğim gibi gözaltıların ya da davaların hukuki dayanakları hakkında bilgi sahibi değiliz.
Bizim için öncelikli olan, süreçlerin şeffaf ve etkili şekilde yürütülmesidir. Bu kapsamda delillerin toplanması ve yönetilmesine yönelik kapasitenin geliştirilmesi için çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Amacımız, yargılamaların etkin şekilde yürütülmesi, sonuçların şeffaf olması ve hesap verebilirliğin sağlanmasıdır.
Bir diğer önemli konu ise sürecin hızlandırılmasıdır. Hükümete de bu yönde çağrıda bulunuyoruz. Çünkü gecikme yaşanması halinde kaybolan varlıkların bir kısmı ülke için tamamen kaybedilebilir.
Bu nedenle hızlı hareket edilmesi büyük önem taşıyor. Sonraki aşama ise bu varlıkların geri kazanılmasına yönelik çabaların yoğunlaştırılmasıdır. Bu da UNDP'nin hükümetle birlikte çalıştığı alanlardan biridir.
Rûdaw: UNDP'nin son mesajı nedir?
Titon Mitra: "Yolsuzlukla mücadele zorlu bir mücadeledir. Ancak bu mücadele hızlı ve etkili şekilde yürütülmelidir. Aslında bu adımların çok daha önce atılması gerekiyordu. Yeni hükümetin ve özellikle Başbakan'ın yolsuzlukla mücadele konusunda ortaya koyduğu kararlılığı memnuniyetle karşılıyoruz. Bu çabaların başarıya ulaşması için hükümete destek vermeye hazır olduğumuzu bir kez daha vurguluyoruz."
