Haber Merkezi - ABD yönetiminin, Cenevre’de yürütülen nükleer müzakerelerin sonuçsuz kalması halinde İran’a yönelik geniş çaplı bir askeri operasyon seçeneğini ciddi biçimde değerlendirdiği belirtiliyor. ABD ve İsrailli kaynaklara dayandırılan haberlere göre, olası bir müdahale sınırlı bir saldırı değil; haftalar sürebilecek kapsamlı bir askeri kampanya olabilir.
Axios’un aktardığına göre Washington’daki değerlendirmeler, bölgesel dengeleri sarsabilecek ve İsrail’in de doğrudan yer alacağı geniş çaplı bir savaş senaryosunu içeriyor. Kaynaklar, Başkan Donald Trump’ın diplomatik süreçten sonuç çıkmaması halinde askeri seçeneğe yönelme ihtimalinin giderek arttığını ifade ediyor.
Sınırlı operasyon değil, “varoluşsal” bir senaryo
Haberde, İran’a yönelik olası ABD müdahalesinin geçen ay Venezuela’da gerçekleştirilen nokta operasyonlardan çok daha geniş kapsamlı olacağı belirtiliyor. Planlanan senaryonun, İsrail’in öncülüğünde başlayıp ABD’nin sonradan dahil olduğu ve 12 gün süren haziran ayındaki çatışmadan da daha büyük ölçekte olabileceği ifade ediliyor.
Bu kapsamda hazırlanan askeri planın, İran yönetimi açısından “varoluşsal sonuçlar” doğurabilecek nitelikte olduğu değerlendirmesi yapılıyor.
Uzmanlar, böylesi bir savaşın yalnızca İran ile sınırlı kalmayacağını, Ortadoğu genelinde dengeleri sarsacağını ve Trump’ın başkanlık döneminin kalan üç yılı üzerinde derin etkiler bırakacağını belirtiyor.
Diplomasi ve askeri baskı aynı anda yürütüldü
Trump yönetimi, ocak ayı başında İran’da protestolara yönelik sert müdahale sonrasında askeri seçeneklere daha yakın bir tutum almış, ancak doğrudan saldırı kararı vermemişti.
Bu sürecin ardından Washington iki kanallı bir strateji izledi:
Bir yandan nükleer müzakereleri sürdürdü, diğer yandan bölgeye yoğun askeri sevkiyat gerçekleştirdi.
Ancak mevcut tabloda taraflar arasında kapsamlı bir anlaşmaya varılma ihtimalinin zayıf olduğu belirtiliyor.
Salı günü Cenevre’de Trump’ın danışmanları Jared Kushner ve Steve Witkoff, İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ile yaklaşık üç saat süren bir görüşme yaptı. Taraflar görüşme sonrası “ilerleme kaydedildiğini” duyursa da ABD’li yetkililer, temel görüş ayrılıklarının sürdüğünü ve iyimser olmadıklarını aktardı.
ABD Başkan Yardımcısı Vance da müzakerelerin bazı yönlerden olumlu geçtiğini ancak Trump’ın belirlediği “kırmızı çizgilerin” İran tarafından kabul edilmediğini söyledi. Vance, diplomasinin “doğal sonuna ulaşabileceği” uyarısında bulundu.
Bölgeye büyük askeri yığınak
Son haftalarda ABD’nin Ortadoğu’daki askeri varlığında dikkat çekici bir artış yaşandı.
Bölgeye: İki uçak gemisi, yaklaşık bir düzine savaş gemisi, yüzlerce savaş uçağı, çok sayıda hava savunma sistemi konuşlandırıldı.
150’den fazla askeri kargo uçuşuyla silah sistemleri ve mühimmat sevk edildiği, son 24 saat içinde ise F-35, F-22 ve F-16 tipi 50 savaş uçağının daha bölgeye yönlendirildiği bildirildi.
Uzmanlar, bu ölçekteki askeri hazırlığın yalnızca “blöf” olma ihtimalinin düşük olduğunu vurguluyor.
İsrail: Hedef yalnızca nükleer program değil
İsrail hükümetinin, İran’ın nükleer ve füze programlarını hedef almanın ötesinde daha geniş kapsamlı bir senaryoyu değerlendirdiği belirtiliyor. Bu senaryoda rejim değişimi ihtimalinin de masada olduğu ifade ediliyor.
İsrailli iki yetkiliye göre Tel Aviv yönetimi, İran’la olası bir savaş ihtimaline karşı hazırlıklarını sürdürüyor. ABD’de bazı kaynaklar operasyonun haftalar sürebileceğini savunurken, daha kısa sürebileceğini düşünenler de bulunuyor.
Trump’a yakın bir danışman ise dikkat çekici bir değerlendirmede bulundu:
“Başkan sabrını kaybediyor. Çevresinde İran’la savaşa girilmemesi gerektiğini söyleyenler var ancak önümüzdeki birkaç hafta içinde askeri adım atılma ihtimalini yüzde 90 görüyorum.”
İki haftalık kritik eşik
ABD’li yetkililer, İran’ın iki hafta içinde ayrıntılı bir teklif sunması gerektiğini açıkladı. Benzer bir takvim geçen yıl haziranda da uygulanmış; iki haftalık sürenin dolmasına üç gün kala “Operation Midnight Hammer” başlatılmıştı.
Bu nedenle önümüzdeki iki haftalık sürecin kritik olduğu değerlendiriliyor.
Diplomasi mi savaş mı?
Mevcut tablo, diplomatik bir atılım ihtimalinin zayıf olduğuna işaret ediyor. Buna karşılık askeri çatışma senaryosunun her geçen gün daha güçlü sinyaller verdiği belirtiliyor.
Uzmanlara göre Washington ile Tahran arasındaki yıllardır süren gerilim, kamuoyunda bir “alışkanlık” yaratmış olabilir. Ancak sahadaki askeri hareketlilik, olası bir savaşın bu kez daha yakın ve daha büyük çaplı olabileceğini gösteriyor.
Ortadoğu’da gözler şimdi Cenevre’deki diplomatik temaslarda ve Washington’dan gelecek kararlarda.
.webp&w=3840&q=75)