Erbil (Rûdaw) - Fransız Haber Ajansı'nın (AFP) yayımladığı yeni bir veri analizi, İran tarafından Hürmüz Boğazı'ndaki trafik kurallarını ihlal ettikleri gerekçesiyle kara listeye alınan ticari gemilerin üçte birinin, Ortadoğu'daki savaş sürecinde bölgede daha önce saldırıya uğradığını ortaya koydu. Analiz, Tahran yönetiminin stratejik su yolundaki sivil deniz trafiğini tamamen kendi denetimine alma çabalarına ışık tutuyor.
Şubat ayında patlak veren çatışmalardan bu yana Tahran, uluslararası deniz hukukuna göre serbest geçişe açık olan ticari gemi trafiğini kontrol altına almak amacıyla Hürmüz Boğazı'nın kuzey hattında yeni bir rotayı zorunlu kılmaya çalışıyor.
Bu kapsamda, İran'ın mayıs ayında faaliyete geçirdiği "Fars Körfezi Boğazı Kurumu", pazar günü X platformu üzerinden 45 ticari gemiyi kapsayan bir kara liste yayımladı.
Kurum, söz konusu gemilerin bölgedeki olası seferlerinde alıkonulma veya tamamen el konulma gibi ağır yaptırımlarla karşı karşıya kalacağı uyarısında bulundu.
AFP'nin analizine göre, listede yer alan 45 gemiden en az 14'ü daha önce Hürmüz Boğazı ve çevresinde çeşitli hasarlar aldı.
Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) tarafından teyit edilen bu vakalar, İngiltere Deniz Güvenliği Kurumu tarafından doğrudan askeri saldırı olarak sınıflandırılıyor. Belirtilen hadiselerin büyük bir çoğunluğu, ABD'nin desteklediği rota olan Umman kıyıları açıklarında gerçekleşti.
Deniz taşımacılığı veri analizi şirketi Kpler'in istatistikleri, yaptırım listesindeki 39 geminin yük ve akaryakıt taşıdığını ve mart ayından bu yana boğazı en az bir kez kullandığını gösteriyor.
Gemilerin güzergahları ve mülkiyet yapıları da dikkat çekici detaylar barındırıyor. Kara listeye alınan gemilere ait toplam 170 seferin 75'i doğrudan Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) limanlarına gerçekleştirilirken, 70 seferde ise son yükleme noktası yine BAE limanları olarak kaydedildi. Veriler, İran'ın hedef tahtasına oturttuğu gemilerin en az üçte birinin BAE merkezli şirketlere ait olduğunu doğruluyor.
Ortadoğu'da artan tansiyon ve boğazdaki yeni kısıtlamalar, bölgedeki deniz ticaretine ağır bir darbe vurdu.
Çatışmaların başlamasından önce Hürmüz Boğazı'ndan günde 100 ila 140 arasında ticari gemi ve petrol tankeri geçerken, kısıtlamaların ardından bu rakam günlük ortalama 15 gemiye kadar düştü.
Son günlerde geçiş yapan gemi sayısının 2 ila 7 arasına kadar gerilemesi, deniz trafiğinde savaş öncesi döneme kıyasla yüzde 80 ile 90 oranında bir daralma yaşandığına işaret ediyor. Küresel enerji arzının yaklaşık yüzde 20'sinin sağlandığı boğazda meydana gelen bu tıkanıklık, başta BAE olmak üzere ihracatta büyük ölçüde bu rotaya bağımlı olan Körfez ülkelerini, Washington ile Tahran krizinin merkezine itmiş durumda.
