.jpg&w=3840&q=75)
Haber Merkezi - İran’ın dini lideri Mücteba Hamaney’in üst düzey askeri kadrolarda yaptığı son değişikliklerle Kiyumers Haydari, İran Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkan Yardımcılığı görevine getirildi.
Kürdistan’ın Kirmanşan vilayetinden Şii Kürt olan Haydari, İran ordusunda yaklaşık kırk yıllık askeri kariyerinin ardından ülkenin en kritik askeri karar mercilerinden birinde yer aldı.
Besic olarak başladı
1964 doğumlu Kiyumers Haydari, İran-Irak Savaşı sırasında, 1982’de Besic gönüllüsü olarak askeri kariyerine başladı.
1984’te İran ordusunda resmî olarak subay oldu ve Kirmanşan’daki 81. Zırhlı Tümen’de görev yaptı.
Haydari, 1998-2005 yılları arasında İran ordusunun Güneybatı Karargâhı’nın komutanlığını yaptı. Daha sonra Kara Kuvvetleri Komutan Yardımcılığı görevinde bulundu.
2008-2016 yılları arasında İran ordusunun Kara Kuvvetleri Komutan Birinci Yardımcısı olarak görev yapan Haydari, 2016’da Kara Kuvvetleri Komutanlığına getirildi. Bu görevi 22 Kasım 2025’e kadar, yaklaşık dokuz yıl sürdürdü. Bu dönem, İran Kara Kuvvetleri tarihindeki en uzun komutanlık görevlerinden biri oldu.
Hatemu’l-Enbiya Karargâhı'nda kritik görev
Haydari, 2025’te İran Silahlı Kuvvetleri’nin en üst düzey operasyonel yapılarından biri olan Hatemu’l-Enbiya Merkez Karargâhı’nda Ali Abdullahî’nin yardımcılığına getirildi.
Hatemu’l-Enbiya Merkez Karargâhı, İran ordusu ile Devrim Muhafızları’nın operasyonlarını planlayan, koordine eden ve denetleyen en önemli askeri komuta merkezlerinden biri.
İran’da ordu ile Devrim Muhafızları arasındaki koordinasyonu güçlendirmek amacıyla 1983’te kurulan karargâhın, ilerleyen yıllarda Silahlı Kuvvetler Genelkurmay Başkanlığı ile birleştirilmesi de gündeme geldi.
Kara Kuvvetleri’nde dönüşüm
Haydari’nin Kara Kuvvetleri Komutanlığı döneminde İran ordusunun kara birliklerinde önemli bir yeniden yapılanma gerçekleştirildi.
Geleneksel tümen yapısının yerine daha hareketli saldırı birlikleri ve hızlı müdahale güçlerinin geliştirilmesine öncelik veren Haydari, Kara Kuvvetleri’nin operasyonel kapasitesini artırmaya çalıştı.
Suriye’de rol aldı
İran’ın Suriye’deki askeri varlığının genişletilmesinde de rol oynadı. 2016’da Suriye’ye gönderilmek üzere hazırlanan İran ordusu birliklerinin başında yer aldı.
Daha sonra İran ordusunun özel kuvvetleri olarak bilinen 65. NOHED Tugayı’nın da Suriye’de görev yaptığı ortaya çıktı.
Haydari, 2020’de İran ordusunun Suriye’de IŞİD’e karşı operasyonlarda topçu birlikleriyle yer aldığını açıkladı.
Kürdistan Bölgesi’nde de askeri üs kurulduğunu açıklamıştı
Haydari, IŞİD’e karşı savaş döneminde İran kara birliklerinin Irak’ta da faaliyet gösterdiğini açıklamıştı.
İranlı komutan, Devrim Muhafızları’nın “direniş cephesi” kapsamında Kürdistan Bölgesi topraklarına girdiğini ve burada bir askeri üs kurduğunu da doğrulamıştı.
ABD ve AB yaptırım listesinde
Kiyumers Haydari, İran’daki protestoların bastırılmasındaki rolü nedeniyle ABD’nin yaptırım listesine alındı.
ABD Hazine Bakanlığı, Haydari’yi 2019 protestolarının bastırılmasında rol oynayan İranlı yetkililer arasında gösterdi.
Avrupa Birliği de 2019 ve 2022 protestolarının, Haydari komutasındaki birlikler tarafından bastırıldığı gerekçesiyle komutanı yaptırım listesine dahil etti.
İran’ın askeri karar mekanizmasında yeni konumu
Haydari’nin son olarak İran Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkan Yardımcılığına getirilmesi, askeri kariyerinin en üst noktası olarak değerlendiriliyor.
Bu görev, Haydari’yi İran’ın savunma ve ulusal güvenlik stratejilerinin belirlenmesinde söz sahibi olan üst düzey isimler arasına taşıyor.
Haydari’nin yanı sıra İran ordusu ve Devrim Muhafızları içerisinde başka üst düzey Kürt komutanlar da bulunuyor. Bunlardan biri, İran Deniz Kuvvetleri Komutanı Şehram İrani. Sünni Kürt olan İrani, Rojhilat’ın Sine kentinden.
