Hürmüz Boğazı'nda yeni dönem sancısı: İran ile Umman arasında anlaşmazlık sürüyor

Haber Merkezi - Hürmüz Boğazı'nın egemenliği ve yönetimi konusundaki anlaşmazlıklar, müzakerelerde önemli bir mesafe kat edilmesine rağmen İran ile Umman arasındaki anlaşma sürecini yavaşlattı. Tahran yönetimi, yeni denizcilik kurallarının belirlenmesinde son aşamaya gelindiğini duyursa da bunun boğazın hemen açılacağı veya savaş öncesi duruma dönüleceği anlamına gelmediğinin altını çiziyor.

60 yıllık sistemin yerini alacak yeni düzenleme

İran resmi haber ajansı (IRNA), Tahran ve Maskat'ın yeni ve farklı bir güvenlik mekanizması üzerinde çalıştığını öngören bir taslak yayımladı.

Söz konusu plana göre ticari gemiler, Körfez'e İran karasularından giriş yapıp, Umman karasularından çıkış yapacak. Bu yeni prosedür, yaklaşık 60 yıldır uygulanan mevcut sistemin yerini alacak.

Krizin merkezi: Geçiş ücretleri ve vergiler

Taraflar ve uluslararası aktörler arasındaki en hassas konulardan birini gemilerden alınacak geçiş ücretleri oluşturuyor.

Edinilen bilgilere göre, İran geçen gemilerdeki yükün toplam değerinin yüzde 5 ile yüzde 7'si oranında vergi talep ederken, Umman bu oranın yüzde 3 olmasını öneriyor. Öte yandan Washington yönetimi ise seyrüsefer serbestisine vurgu yaparak her türlü vergi veya harç uygulamasına kesin bir dille karşı çıkıyor.

Ortak koordinasyon merkezi kurulacak

İran Teknik Müzakere Heyeti Başkanı Kazım Garibabadi, Tahran ve Maskat'ın üç haftayı aşkın bir süredir boğazın yönetim sisteminde yapılacak köklü değişiklikleri müzakere ettiğini belirtti. Garibabadi konuya ilişkin şu açıklamayı yaptı:

"İran ve Umman, Körfez'e giriş ve çıkış yapan gemilerden bilgi akışını sağlamak amacıyla ortak bir koordinasyon merkezi kuracak."

Tahran'ın Washington'a şartları ve uyarıları

İranlı yetkililer, deniz koridorunun açılmasının sadece Umman ile varılacak bir uzlaşıya değil, aynı zamanda ABD'nin de bazı adımlar atmasına bağlı olduğunu belirtiyor.

Garibabadi'nin açıklamalarına göre İran'ın ABD'den talepleri şunlar:

• Askeri eylemlerin derhal durdurulması.
• Limanlara uygulanan yaptırımların kaldırılması.
• İran'ın dondurulmuş mal varlıklarının ve fonlarının serbest bırakılması.

Öte yandan Tahran, bölge ülkelerine yönelik sert bir uyarıda da bulundu. İran, olası bir ABD saldırısı durumunda bölgedeki enerji altyapılarını ve ABD'nin müttefiklerini hedef alacağını duyurdu.