Haber Merkezi - İran İnsan Hakları Örgütü (IHR), 2026 yılı başından bu yana ülkede 400'den fazla kişinin idam edildiğini açıkladı. Örgüt, ABD ve İsrail ile yaşanan çatışmaların ardından idamların hız kazandığını belirterek, özellikle siyasi tutuklular açısından ciddi endişe duyduklarını bildirdi.
Son olarak 34 yaşındaki üniversite öğretim görevlisi ve fizik uzmanı Vahid Beniyamiryan'ın idam edilmesi kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Beniyamiryan'ın, Halkın Mücahitleri Örgütü (MEK) üyeliği suçlamasıyla yargılanan altı kişiden biri olduğu ve cezasının infaz edildiği açıklandı.
Ailesine yakın bir kaynak, Fransız Haber Ajansı'na (AFP) yaptığı açıklamada, infaz öncesinde ne aileye ne de avukatına bilgi verildiğini belirterek, "Bu durum İran'ın kendi yasalarına göre bile hukuka aykırıydı." ifadelerini kullandı.
"İdamlar baskı aracı olarak kullanılıyor"
İnsan hakları örgütleri, İran yönetiminin mart ayından itibaren idamları hızlandırdığını ve bunun toplumda korku yaratmayı amaçladığını savunuyor. Özellikle ülke genelindeki protestolar ve son dönemde yaşanan çatışmaların ardından siyasi tutukluların hedef alındığı öne sürülüyor.
İran İnsan Hakları Örgütü Direktörü Mahmud Amiri-Moghaddam, ateşkesin kırılgan hale gelmesiyle birlikte siyasi mahkumların idam edilme riskinin arttığını belirterek, "Yetkililerin mevcut ortamı daha fazla infaz gerçekleştirmek için kullanmasından ciddi endişe duyuyoruz." dedi.
Örgüte göre halen yüzlerce siyasi tutuklu ağır suçlamalarla yargılanıyor, bunlardan yaklaşık 100'ü hakkında idam kararı bulunuyor. İsfahan'daki Dastgerd Cezaevi'nde ise 70'ten fazla mahkumun infaz sırası beklediği ifade edildi.
Çatışmalar sonrası infazlar arttı
İran İnsan Hakları Örgütü'nün verilerine göre, çatışmaların başlamasının ardından:
Ocak ayındaki protestolar nedeniyle 24 kişi, 2022 protestolarıyla bağlantılı 2 kişi, Halkın Mücahitleri Örgütü ve yasaklı gruplarla bağlantılı olduğu iddiasıyla 13 kişi, casusluk suçlamasıyla 10 kişi idam edildi.
Örgüt, 2026 yılı içinde infaz edilenlerin toplam sayısının 400'ü aştığını, bunların büyük bölümünün ise uyuşturucu suçları ve kasten öldürme davalarından hüküm giyen kişiler olduğunu bildirdi.
Cezaevlerinde protestolar
İdamların artmasına tepki olarak Karac'daki Kızılhisar Cezaevi'nde tutuklular 13 Temmuz'da açlık grevi başlattı. Cezaevinden paylaşılan görüntülerde mahkumların "İdama hayır" sloganları attığı görüldü.
Mahkumlar yayımladıkları ortak açıklamada, ekonomik nedenlerle suça sürüklendiklerini belirterek, "İnsanlar ilk hataları nedeniyle yaşamlarından mahrum bırakılmamalı." ifadelerine yer verdi.
Uluslararası Af Örgütü'nün verilerine göre ise İran, geçen yıl 2 binden fazla infazla Çin'in ardından dünyada en fazla idam cezası uygulayan ikinci ülke konumunda bulunuyor.
.jpg&w=3840&q=75)
