Erbil (Rûdaw) – İran Diplomasi Evi Araştırma Merkezi Direktörü Hamidreza Golamzade, İsviçre'de yürütülen görüşmelerde İran petrolüne yönelik yaptırımların kaldırılması ve deniz ablukasının hafifletilmesi konusunda ilerleme sağlandığını, ancak İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarının sürmesinin müzakerelerin önündeki en büyük engel olduğunu söyledi.
Rûdaw'a konuşan Golamzade, İsviçre'de pazar günü gerçekleştirilen görüşmelerden gelen bilgilere göre tarafların İran petrolüne yönelik yaptırımların kaldırılması ve buna bağlı mali işlemler konusunda anlaşmaya vardığını söyledi.
Golamzade, deniz ablukasının kaldırılmasına ilişkin sürecin de uygulama aşamasına geçtiğini belirterek, "Taraflar deniz ablukasının kaldırılması konusunda da anlaştı ve süreç uygulama aşamasına geçti" ifadelerini kullandı.
İran'ın dondurulan varlıklarının serbest bırakılması konusunun da gündemde olduğunu kaydeden Golamzade, İran heyetinin bu konuyu görüşmek üzere Umman'ın başkenti Maskat'a gitmesinin beklendiğini söyledi.
"En büyük engel Lübnan dosyası"
Müzakerelerin önündeki en önemli sorunun Lübnan olduğunu savunan Golamzade, İsrail'in saldırılarının devam etmesinin süreci çıkmaza sürükleyebileceğini belirtti.
"Henüz çok büyük bir engel ortada duruyor, o da Lübnan ve İsrail'in saldırılarıdır" diyen Golamzade, şöyle devam etti:
"Bu saldırılar sürdüğü ve İsrail Lübnan'da işgal ettiği bölgelerden çekilmediği sürece müzakereler engellerle karşılaşacak ve süreç ilerlemeyecektir."
Golamzade, bu nedenle üst düzey İran heyetinin kısa vadede yeniden İsviçre'ye dönmesini beklemediğini belirterek, öncelikle ateşkesin sağlanması, Lübnan'dan çekilme ve İran'ın dondurulan varlıklarının serbest bırakılması gibi başlıklarda somut adımların görülmesi gerektiğini ifade etti.
"Uranyum zenginleştirmeyi tamamen durdurmak kırmızı çizgimiz"
İran'ın nükleer programına ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Golamzade, uranyum zenginleştirmenin tamamen durdurulmasının Tahran açısından kabul edilemez olduğunu söyledi.
"İran teknik açıdan zenginleştirme seviyesini düşürmeye karşı değil" diyen Golamzade, elektrik santralleri için yüzde 3,67, tıbbi amaçlar için ise yüzde 20 oranında zenginleştirilmiş uranyuma ihtiyaç duyduklarını belirtti.
Ancak sıfır zenginleştirme talebinin İran için "kırmızı çizgi" olduğunu vurgulayan Golamzade, "Tahran, barışçıl amaçlarla uranyum zenginleştirmenin kendi hakkı olduğunu savunuyor" dedi.
Hürmüz Boğazı açıklaması
Golamzade, varılan mutabakat çerçevesinde İran'ın Hürmüz Boğazı'nı ticari gemilere açtığını ancak askeri gemilere yönelik uygulamanın farklı olduğunu söyledi.
Normal deniz trafiğine dönüşün yaklaşık 30 gün sürebileceğini belirten Golamzade, İran'ın ilk 60 gün boyunca gemilerden herhangi bir geçiş ücreti almayacağını, daha sonra ise teknik ve çevresel hizmetleri kapsayan ücretlendirme sisteminin devreye girebileceğini ifade etti.
"Kalıcı barıştan söz etmek için erken"
Müzakerelerin geleceğine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Golamzade, mevcut koşullar altında sürecin başarıya ulaşacağından emin olmadığını dile getirdi.
İsrail'in süreci sabote etmeye çalıştığını öne süren Golamzade, ABD'deki ara seçimlerin de denklemi değiştirebileceğini söyledi.
Golamzade, "Lübnan sorunu ve yaptırımlar çözülmeden kalıcı bir barıştan söz etmek mümkün değil" ifadelerini kullanarak, taraflar arasında varılan mutabakatların uygulanmasının belirleyici olacağını kaydetti.
.webp&w=3840&q=75)
