İstanbul (Rûdaw) - Türkiye’de her geçen gün büyüyen ve binlerce kişinin geçim kapısı haline gelen motokuryelik sektörü, denetimsizlik ve ekonomik krizin gölgesinde hayatta kalma mücadelesi veriyor.
Türkiye genelinde yaklaşık 2 milyon motokurye olduğu tahmin edilirken; trafik riskleri, güvencesiz çalışma koşulları ve İran savaşı nedeniyle artan akaryakıt maliyetleri kuryelerin yükünü daha da ağırlaştırdı.
54 yaşındaki Mert Ayakan, ömrünün 27 yılını motosiklet üzerinde geçiren kuryelerden biri.
İstanbul’un yoğun trafiğinde ailesinin geçimini sağlamak için her gün ölümle burun buruna gelen Ayakan, kısa süre önce ağır bir kaza geçirdi. Dizinden ve omzundan yaralanan Ayakan, tam olarak iyileşmemesine rağmen "ekmek" için yollara geri döndü.
Yaşadığı süreci Rûdaw’a anlatan Mert Ayakan, "Önümdeki araç beni fark etmeyip çarptı. Sol dizim parçalandı, omzumdan darbe aldım. 20 gün hastanede yattım. Resmi kaydım olmadığı için süreç çok zor ilerledi. Şu an sigorta ve avukatlarla uğraşıyorum" dedi.
Sadece İstanbul’da 400 bin kurye var
Özellikle pandemi dönemiyle birlikte gıda ve paket servis sektörüne olan talebin artması, motokurye sayısında patlamaya yol açtı. Motokurye İşçileri Derneği verilerine göre sadece İstanbul’da en az 400 bin kurye yollarda mekik dokuyor. Trafikte adeta devasa bir ordu gibi hareket eden kuryeler, yasal haklarının yetersizliğinden şikayetçi.
Motokurye İşçileri Derneği Başkanı Mehmet Timurtaş, en büyük sorunlarının "esnaf-kurye" sistemi olduğunu belirterek şunları söyledi:
"Karşımızda bir muhatap ya da patron yok. Eskiden sigortalıydık ve maaşımız belliydi. Şimdi sadece paket başına para alıyoruz. Sırtımızda kefenle çalışıyoruz. Bizler işçiyiz ve işçi statüsünde kabul edilmek istiyoruz."
Akaryakıt zamları kazancı eritiyor
Bölgedeki savaş ve ekonomik kriz nedeniyle her geçen gün artan benzin fiyatları, motokuryelerin kazancını doğrudan etkiliyor. Tüm yakıt masraflarını kendileri karşılayan kuryeler, kazandıklarının önemli bir kısmını depoya harcamak zorunda kalıyor.
Motokurye Rıdvan Aslan, "Eskiden sigortalı çalışırdık, şimdi çalışabilmek için kendi şirketimizi kurmak zorundayız. Bu durumda bir de vergi ödüyoruz. Akaryakıta her zam geldiğinde biz zarar ediyoruz çünkü paket başına aldığımız ücret sabit ama maliyetimiz sürekli artıyor" diye konuştu.
Şirketlerin "modern kölelik" düzeni dayattığını savunan kuryeler, can güvenliklerinin olmadığı ve sosyal haklardan mahrum bırakıldıkları bu düzene karşı seslerinin duyulmasını istiyor.
