Haber Merkezi - Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, yılın son Enflasyon Raporu'nu açıklamak üzere düzenlediği basın toplantısında, enflasyon tahminleri, para politikası ve ekonomik görünüme ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Karahan'ın açıkladığı rapora göre, 2026 yıl sonu enflasyon tahmini yüzde 28'den yüzde 29,5'e, 2027 tahmini ise yüzde 15'ten yüzde 21'e yükseltildi.
Merkez Bankası, 2027 ara hedefini de yüzde 15'ten yüzde 21'e çıkardı. 2028 yılı ara hedefi ise yüzde 9'dan yüzde 13,5'e yükseltildi.
Savaş ve enerji fiyatları tahminleri etkiledi
Karahan, enflasyon tahminlerindeki yukarı yönlü güncellemede savaş kaynaklı gelişmelerin belirleyici olduğunu söyledi.
Savaşın seyrine ilişkin belirsizliklerin devam ettiğini belirten Karahan, enerji fiyatlarının önceki rapor dönemine kıyasla daha uzun süre yüksek kalmasının enflasyon tahminlerini yukarı çektiğini ifade etti.
Gıda enflasyonuna ilişkin varsayımlardaki güncellemenin de tahminlerdeki yükselişe katkıda bulunduğunu kaydeden Karahan, Orta Vadeli Program (OVP) kapsamında belirlenen makroekonomik çerçeve ile yönetilen ve yönlendirilen fiyatlara ilişkin düzenlemelerin de tahminlere yansıtıldığını belirtti.
Karahan, savaşın etkilerinin beklenenden daha kalıcı olmasının enflasyon beklentilerinde öngörülen iyileşmeyi sınırladığını vurguladı.
Enerji enflasyonu yüzde 51,4'e ulaştı
Enflasyonun ana eğiliminde gerilemenin sürdüğünü belirten Karahan, ancak jeopolitik gelişmelerden kaynaklanan arz şoklarının bu iyileşmenin manşet enflasyona yansımasını sınırladığını söyledi.
Ekim ayı itibarıyla enerji grubu dışındaki tüm gruplarda yıllık enflasyonun gerilediğini belirten Karahan, enerji grubunda yıllık enflasyonun yüzde 51,4'e ulaştığını bildirdi.
Dezenflasyon sürecindeki ivme kaybının temel nedeninin enerji fiyatları olduğunu değerlendirdiklerini ifade eden Karahan, enerji fiyatlarındaki artışın dolaylı etkilerini yakından takip ettiklerini söyledi.
Karahan, enerji fiyatlarının yüksek seyrinin kalıcı olması durumunda bu artışların dolaylı etkilerinin güçlenebileceği riskini göz ardı etmediklerini belirtti.
Kasım ayına ilişkin öncü verilerin sebze fiyatlarındaki yükselişin sürdüğünü gösterdiğini kaydeden Karahan, bu nedenle kasım ayında yıllık enflasyondaki gerilemenin duraksayabileceğini ifade etti.
Kira artışlarında yavaşlama
Arz şoklarına rağmen hizmet enflasyonundaki yavaşlamanın devam ettiğini belirten Karahan, ancak hizmet grubundaki iyileşmenin tüm alt kalemlerde aynı ölçüde gerçekleşmediğini söyledi.
Aylık kira artışlarının son aylarda belirgin şekilde yavaşladığını kaydeden Karahan, kira kaleminden kaynaklanan katılığın hizmet enflasyonu üzerindeki etkisinin zayıfladığını ifade etti.
Karahan, kiralardaki yavaşlamanın önümüzdeki aylarda da devam etmesini beklediklerini bildirdi.
Talep koşullarındaki yavaşlamanın temel mal enflasyonundaki düşüşü desteklediğini belirten Karahan, enflasyonun ana eğilimindeki iyileşmenin sürdüğünü ve para politikası kararlarının birkaç aylık eğilim dikkate alınarak şekillendirildiğini söyledi.
Ekonomik faaliyette yavaşlama sinyalleri
Ekonomik aktiviteye ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Karahan, üçüncü çeyrekte sanayi üretiminin azaldığını, hizmet üretiminin ise arttığını belirtti.
Kapasite kullanım oranının tarihsel ortalamasının altında seyrettiğini kaydeden Karahan, işsizlik oranının geçmiş dönem ortalamalarının altında olmasına rağmen geniş tanımlı göstergelerin işgücü piyasasında daha az sıkı bir görünüme işaret ettiğini söyledi.
Altın hariç perakende satışlardaki yavaşlamanın üçüncü çeyrekte de devam ettiğini belirten Karahan, talep koşullarının dezenflasyonist görünümünü koruyacağını düşündüklerini ifade etti.
Dış ticaret açığının enerji fiyatlarının etkisiyle ekim ayında yükseldiğini aktaran Karahan, altın ve enerji hariç ithalatın yataya yakın seyrettiğini, tüketim malı ithalatının ise ekim ayında üçüncü çeyrek seviyesinin altında kaldığını kaydetti.
Turizm sektöründe savaşın etkisine rağmen genel görünümün değişmediğini belirten Karahan, turizm gelirlerinin önceki dönemin üzerinde gerçekleştiğini söyledi.
Cari açığın milli gelire oranla tarihsel ortalamaların altında ve yatay seyrettiğini ifade eden Karahan, iç talepteki yavaşlamanın cari dengeyi desteklediğini bildirdi.
Petrol ve gıda enflasyonu tahminleri yükseltildi
TCMB, enflasyon raporunda petrol ve gıda fiyatlarına ilişkin varsayımlarını da yukarı yönlü güncelledi.
Buna göre, 2026 yılı ortalama petrol fiyatı tahmini varil başına 87,8 dolardan 97,2 dolara, 2027 yılı tahmini ise 76,4 dolardan 86,7 dolara çıkarıldı.
2026 yılı gıda enflasyonu tahmini de yüzde 28,5'ten yüzde 31,3'e yükseltildi.
Karahan, küresel ekonomik gelişmelerin merkez bankaları açısından daha zorlayıcı bir ortam oluşturduğunu belirterek, birçok merkez bankasının savaş öncesine kıyasla daha sıkı para politikası duruşunu tercih ettiğini söyledi.
Sıkı para politikası mesajı
Dezenflasyon sürecinin ivme kaybetmesine rağmen devam ettiğini belirten Karahan, talep koşullarının bu sürece katkısının belirginleştiğini ifade etti.
Para politikasının daha yoğun etkilediği kalemlerde enflasyondaki yavaşlamanın net şekilde görüldüğünü kaydeden Karahan, enflasyonun ana eğilimindeki iyileşmenin sürdüğünü ancak jeopolitik gelişmelerden kaynaklanan arz şoklarının bu iyileşmenin manşet enflasyona yansımasını sınırladığını söyledi.
Karahan, “Dezenflasyonun devamını sağlayacak sıkı para politikası duruşumuzu sürdüreceğiz” dedi.
Rezervlerdeki düşüşün 28 milyar doları altın kaynaklı
Basın toplantısının soru-cevap bölümünde de değerlendirmelerde bulunan Karahan, rezervlerdeki azalışın 28 milyar dolarlık bölümünün altın fiyatlarından kaynaklandığını açıkladı.
Türk lirasının sistem içerisindeki payına ilişkin konuşan Karahan, dolarizasyonun yakından takip edildiğini belirterek, Türk lirası tercihinin çeşitli şoklara rağmen güçlü seyrettiğini söyledi. Karahan, Türk lirasının sistemdeki payının yüzde 61-62 seviyelerinde bulunduğunu ifade etti.
Kredi büyümesinin 2026 yılının ikinci yarısında belirgin şekilde yavaşladığını kaydeden Karahan, bireysel kredilerdeki takibe dönüşüm oranlarını yakından izlediklerini bildirdi.
Fon piyasasındaki gelişmelerin yayılma riskini sınırlamak amacıyla bazı adımlar attıklarını belirten Karahan, kredi büyüme sınırlarının bir miktar genişletildiğini söyledi.
Kur politikasında değişiklik yok
Enflasyon tahminlerinin yukarı yönlü güncellenmesinin para politikasında gevşeme sinyali taşımadığını vurgulayan Karahan, mevcut kur politikasında herhangi bir değişiklik olmadığını belirtti.
Küresel tahvil piyasalarında uzun vadeli bozulma gözlemlediklerini ifade eden Karahan, bu durumun bir bölümünün küresel gelişmelerden, bir bölümünün ise enflasyon beklentilerinden kaynaklandığını söyledi.
Kamu maliyesine ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Karahan, gelecek yıl bütçe açığı tahminlerinin beklentilerin kayda değer ölçüde altında gerçekleşmesini beklediklerini ifade etti.
Kamu maliyesine ilişkin öngörüleri Orta Vadeli Program'dan aldıklarını belirten Karahan, maliye politikasının dezenflasyon sürecini desteklemesini beklediklerini kaydetti.
Fatih Karahan, bir önceki toplantı dönemine kıyasla riskleri daha dengeli gördüklerini de sözlerine ekledi.
