Bağdat (Rûdaw) - Irak Parlamentosu Maliye Komisyonu üyesi ve Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) milletvekili İhlas Dileymi, Başbakan Ali Falih Zeydi ile yapılan görüşmede Kürdistan Bölgesi’nin bütçe payına ilişkin iki seçeneğin ele alındığını açıkladı. Delimi, Kürt temsilcilerin Irak Maliye Bakanı ile 48 saat içinde bir araya geleceğini belirterek, Kürdistan Bölgesi memurlarının ekim ayı maaşlarının yarın ödenmesini beklediğini söyledi.
Irak’ta Kürdistan Bölgesi ile federal hükümet arasındaki bütçe ve maaş sorunlarının çözümü için yeni bir yol haritası gündeme geldi.
KDP’nin Irak Parlamentosu’ndaki grubu, Başbakan Ali Falih Zeydi ile bir araya geldi.
Görüşmenin ardından Rûdaw’a konuşan Irak Parlamentosu Maliye Komisyonu üyesi ve KDP milletvekili İhlas Dileymi, bütçe tasarısında Kürdistan Bölgesi’nin payı, petrol ve petrol dışı gelirler ile memur maaşlarının ödenmesi konularında değerlendirmelerde bulundu.
Dileymi, görüşmenin olumlu geçtiğini ve Kürdistan Bölgesi’nin bütçedeki payı konusunda iki temel seçeneğin ele alındığını söyledi.
Bütçe payı için iki seçenek
Dileymi, ilk seçeneğin Kürdistan Bölgesi’ne belirli bir nihai bütçe payı ayrılması olduğunu söyledi. Bu seçeneğin kabul edilmesi halinde bütçe yasasındaki “fiili harcama” maddesinin tamamen kaldırılması ve yatırım harcamalarının azaltılması gerekiyor.
İkinci seçenek ise bütçede yüzdeye dayalı bir pay belirlenmemesi ve “muhasebe birimi” sistemine geçilmesi. Bu modelde Kürdistan Bölgesi’ndeki kamu çalışanlarının maaşlarının genel bütçeden ayrılarak federal memur maaşlarıyla aynı yasal düzenleme içinde güvence altına alınması öngörülüyor.
Dileymi, bu kapsamda kadrolu çalışanların, sözleşmelilerin, emeklilerin, emeklilik sonu hizmet ödemelerinin ve sosyal koruma kapsamındaki kişilerin ödemelerinin de güvenceye alınmasını istediklerini belirtti.
Dileymiü bu ödemelerin herhangi bir şart, kesinti veya kota uygulanmadan, federal memurların maaşlarıyla aynı şekilde yapılmasını sağlayacak bir hükmün bütçe yasasına eklenmesi gerektiğini kaydetti.
Petrol gelirleri ve iç tüketim payı
Kürdistan Bölgesi’nin hak ve yükümlülüklerine de değinen Dileymi, bölgenin hakları arasında vilayetlerin kalkınma bütçesi, yatırım, işletme giderleri ve memur maaşlarının bulunduğunu söyledi. Buna karşılık bölgenin yükümlülüklerinin petrol ve petrol dışı gelirlerle ilgili olduğunu ifade etti.
Petrol konusunda bir sorun bulunmadığını belirten Dileymi, Kürdistan Bölgesi hükümetinin iç tüketim için gerekli miktar dışında üretilen petrolün tamamını teslim etmeye hazır olduğunu söyledi.
Dileymi, Başbakan Zeydi’den bölgenin iç tüketim için ayırdığı petrol miktarının artırılmasını talep ettiklerini ve Zeydi’nin bu talebe olumlu yaklaştığını aktardı.
Petrol dışı gelirler konusunda ise Bağdat’a iki taraflı bir öneri sunduklarını belirten Dileymi, federal hükümetin Kürdistan Bölgesi’ne kalkınma, yatırım ve işletme paylarını vermesi karşılığında petrol dışı gelirlerin yüzde 50’sinin federal hükümete aktarılabileceğini söyledi.
Bu payların verilmemesi halinde ise petrol dışı gelirlerin Kürdistan Bölgesi’nde kalmasını, buna karşılık Bağdat’ın bölgeye kalkınma ve yatırım bütçesi sağlamamasını önerdiklerini ifade etti. Dileymi, benzer bir sistemin isteyen diğer vilayetlerde de uygulanabileceğini ve bunun ülke genelinde gelirleri artırabileceğini savundu.
Maliye Bakanı ile 48 saat içinde toplantı
Dileymi, federal bütçenin siyasi ve hükümet düzeyinde uzlaşma sağlanmadan kabul edilmesinin mümkün olmadığını belirtti.
Başbakan Zeydi’nin talimatıyla Kürt temsilciler, Irak Maliye Bakanı ve uzmanların katılımıyla 48 saat içinde özel bir toplantı yapılmasının planlandığını söyledi. Toplantıya Zeydi’nin başkanlık etmesi bekleniyor.
Görüşmenin amacının bütçe tasarısı Bakanlar Kurulu’na veya parlamentoya ulaşmadan önce tüm sorunları ve engelleri çözmek olduğunu belirten Dileymi, bütçe tasarısının hükümete sunulmasının ardından değişiklik yapmanın zorlaşacağını, parlamentoya gönderilmesi halinde ise bunun çok daha güç olacağını ifade etti.
Ekim ayı maaşları ne zaman ödenecek?
Rûdaw’a konuşmasında Kürdistan Bölgesi memurlarının ekim ayı maaşlarının gecikmesine de değinen Dileymi, Başbakan Zeydi’nin Irak’taki tüm vilayetlerde maaş ödemelerinde eşitlik ilkesini vurguladığını söyledi.
Dileymi, Zeydi’nin tüm memurların maaşlarını aynı zamanda ve aynı sistem içinde alması gerektiğini belirttiğini aktardı.
Maaşların ödenme tarihine ilişkin kendi tahminini de paylaşan Dileymi, şu ifadeleri kullandı:
“Benim bilgime ve tahminime göre Kürdistan Bölgesi’nin maaşları yarın ödenecek. Yarın ödenmezse kesinlikle ertesi gün ödenecek. Ancak güçlü beklentim, maaşların yarın yatırılması yönünde.”
