Erbil (Rûdaw) - Irak Tarım Bakanlığı, Kürdistan Bölgesi'nde üretilen tavuk ve yumurtanın "yerli ürün" olarak kabul edildiğini ve Irak pazarlarına sorunsuz ulaşımı için Erbil ile koordinasyon sağlandığını açıklasa da, Başbakan'ın ithal ürünlerde gümrük vergisini kaldırma kararı sektörü zora soktu. Üretim maliyetlerinin arttığını belirten çiftlik sahipleri, Bağdat'ın yerli üreticiyi desteklemek yerine kontrol noktalarında ek ücretler aldığını söylüyor ve çiftlikleri kapatma uyarısında bulunuyor.
Bağdat "Destekliyoruz" diyor, üretici şikayet ediyor
Irak Tarım Bakanlığı Müsteşarı Dr. Mehdi Cuburi, Rûdaw’a yaptığı açıklamada, Kürdistan Bölgesi'ndeki kümes hayvancılığı projelerinin federal hükümet nezdinde kayıt altına alındığını ve ürünlerin orta ve güney Irak'a "yerli ürün" statüsüyle, sorunsuz bir şekilde ulaştığını belirtti. Cuburi, "Kürdistan Bölgesi'ndeki kümes hayvanı üretiminin fazlalığı, Irak'taki tüketici ihtiyacını karşılamaya ve piyasada bir denge oluşturmaya yardımcı oldu. Bu durum, ithalata yönelmek yerine yerli üretime güvenmemizi sağladı," dedi.
Ancak bu olumlu tabloya rağmen, Irak Başbakanı Ali Falih Zeydi'nin 8 Ekim 2026'da ithal tavuk, yumurta ve et ürünlerindeki gümrük vergilerini erteleme kararı, piyasada fiyatların düşmesi yerine yükselmesine neden oldu.
Kürdistan Bölgesi, Irak'ın gıda güvenliğinde kilit rolde
Kürdistan Bölgesi Tarım ve Su Kaynakları Bakanlığı Hayvancılık Genel Müdürü Firas Sıddık, bölgenin 2036 etlik tavuk ve 63 yumurta projesiyle tüm Irak'ın gıda güvenliğinde temel bir rol oynadığını vurguladı. Sıddık'ın verdiği bilgilere göre:
Tavuk Eti: Kürdistan Bölgesi'nde yıllık 350 bin ton tavuk eti üretiliyor. Bunun 150 bin tonu iç tüketimde kullanılırken, 200 bin tonu orta ve güney Irak'a gönderiliyor.
Yumurta: Günlük 22 bin koli yumurta üretiliyor. Bunun sadece 7 bin kolisi bölgede tüketilirken, 15 bin kolisi her gün Irak'ın diğer şehirlerine sevk ediliyor.
Firas Sıddık, Irak'ın yıllık 1 milyon ton tavuk eti ve 8 milyar yumurta ihtiyacı olduğunu, Kürdistan Bölgesi'nin bu açığın önemli bir kısmını kapattığını belirtti.
Üreticiler iflasın eşiğinde: "Çiftlikleri kapatırız"
Bağdat'ın ithalatı kolaylaştıran kararına karşılık, yerli üreticiler artan maliyetler ve engellerle boğuşuyor. Kümes Hayvanları Çiftlikleri Derneği Başkanı Nazım Abdullah, durumu şöyle özetledi: "Yem, maliyetin %70'ini oluşturuyor ve bir ton yemin fiyatı neredeyse 1 milyon dinara ulaştı. Bir kilo tavuk üretmenin maliyeti 3 bin dinarken, piyasada daha ucuza satılıyor."
Abdullah, Bağdat'a şu çağrıyı yaptı: "Başbakan, yabancı ürünler üzerindeki vergiyi kaldıracağına, Kürdistan Bölgesi'nden gelen her kamyon için kontrol noktalarında alınan 3 ila 5 milyon dinarlık ağır vergiyi kaldırsın. Bu gidişle çiftlik sahipleri iflas edecek ve o zaman bir kilo tavuğun fiyatı 5 bin dinara çıkacak." Bu kriz, sektörde 400 binden fazla istihdamı da tehlikeye atıyor.
Kürdistan Bölgesi Hükümeti'nden Bağdat'a itiraz
Kürdistan Bölgesi Tarım ve Su Kaynakları Bakanı Begerd Talabani, Irak Başbakanlığı'na ve Federal Tarım Bakanlığı'na bir mektup göndererek karara itiraz etti ve acilen gözden geçirilmesini talep etti. Bakanlık, çözüm olarak çiftçilere yem ve yakıt için mali destek sağlanmasını ve ürünlerin Irak pazarlarına engelsiz ulaşımı için kontrol noktalarındaki tüm vergi ve harçların kaldırılmasını önerdi.
.webp&w=3840&q=75)