Irak 2027 bütçesinde Kürdistan Bölgesi için 12,67 oranı korundu

Haber Merkezi - Irak’ın 2027 federal bütçe taslağında Kürdistan Bölgesi’nin payına ilişkin Erbil’in itiraz ettiği 12,67 oranı, günlük 400 bin varillik petrol teslimatı ve gelirlerin yüzde 100’ünün Bağdat’a teslim edilmesi gibi maddelerin korunduğu bildirildi. Kürt milletvekilleri ise taslağın henüz kesinleşmediğini ve değişiklik yapılabileceğini belirtiyor.

Irak’ın 2027 federal bütçe taslağında Kürdistan Bölgesi’nin mali payına ilişkin Erbil’in itiraz ettiği bazı maddelerin korunduğu bildirildi.

Rûdaw’ın Kürdistan Bölgesi Hükümeti ve bazı Iraklı milletvekillerinden edindiği bilgilere göre, 2023-2025 bütçe yasasında Kürdistan Bölgesi’nin payına ilişkin yer alan bazı maddeler 2027 bütçe taslağına da aynı şekilde aktarıldı.

Taslakta, Kürdistan Bölgesi’nin payının nasıl harcanacağı, petrol ihracatı, gelirlerin denetlenmesi ve maaşlara ilişkin düzenlemelerin yanı sıra “gerçek harcama” ifadesinin de korunduğu belirtildi. Erbil daha önce bu düzenlemelere itiraz etmişti.

Irak Parlamentosu Milletvekili Şirwan Dûberdanî, Rûdaw’a yaptığı açıklamada söz konusu maddelerin henüz kesinleşmediğini söyledi. Dûberdanî, Bakanlar Kurulu aşamasında Kürdistan Bölgesi’nin payıyla ilgili bazı konularda değişiklik yapılabileceğini belirtti.

Kürdistan Bölgesi’nin payı yüzde 12,67

2027 bütçe taslağında Kürdistan Bölgesi’nin payının, nüfus sayımına göre yüzde 14,14 olması gerektiği yönündeki Erbil’in talebine rağmen yüzde 12,67 olarak bırakıldığı bildirildi.

Kürdistan Bölgesi Hükümeti ise bütçe ve maaşlardaki payının anayasa, yasal düzenlemeler ve Federal Yüksek Mahkeme kararları doğrultusunda belirlenmesini talep ediyor.

Taslakta ayrıca Kürdistan Bölgesi’nin günlük 400 bin varil petrol teslim etmesi şartının da korunduğu belirtiliyor. Kürt milletvekilleri bu miktarın bölge açısından uygulanabilir olmadığını savunuyor.

Bir diğer tartışmalı konu ise Kürdistan Bölgesi’nin gelirlerinin yüzde 100’ünün Bağdat’a teslim edilmesi. Erbil ise Bağdat’ın payının gelirlerin yüzde 50’si olması gerektiğini savunuyor.

Bütçenin büyüklüğü 217 trilyon dinarı aşıyor

2027 bütçe taslağında toplam harcamaların yaklaşık 217,2 trilyon dinar, gelirlerin ise 174,2 trilyon dinar olarak öngörüldüğü ve yaklaşık 43 trilyon dinarlık açık bulunduğu bildirildi. Kürdistan Bölgesi için öngörülen tahsisat ise yaklaşık 13,3 trilyon dinar olarak yer alıyor.

Taslakta Kürdistan Bölgesi’nin yatırım harcamaları için ayrılan miktarın da 2023 bütçesine kıyasla önemli ölçüde düşürüldüğü görülüyor.

Milletvekilleri değişiklik yapılmasını istiyor

Irak Parlamentosu Maliye Komisyonu, 6 Ekim’de Maliye Bakanı Falih Sari’yi 2027 bütçe taslağının ayrıntılarını görüşmek üzere ağırladı.

Toplantının ardından Maliye Komisyonu üyesi Rêbwar Kerim, Kürdistan Bölgesi’nin payına ilişkin oran ve yükümlülüklerin taslakta büyük ölçüde korunduğunu, bazı bölümlerde ise bölgenin payının azaltıldığını söyledi. Kerim, oranın yüzde 12,7 olarak kaldığını ve gümrük ile iç gelirlerin federal gelirler kapsamında değerlendirildiğini belirtti.

Maliye Komisyonu üyesi Daner Abdulgaffar da Kürdistan Bölgesi’nin payına ilişkin henüz nihai bir anlaşmaya varılmadığını söyledi. Abdulgaffar, bölgenin yerine getiremeyeceği şartların “bahane” olarak kullanılmaması gerektiğini belirterek, günlük 400 bin varil petrol şartına itiraz etti.

Kürt milletvekili Umid Berwari ise bazı maddelerde Bakanlar Kurulu aşamasında değişiklik yapıldığını, ancak değişikliklerin içeriğinin henüz net olmadığını ifade etti.

Irak Parlamentosu Maliye Komisyonu da 4 Ekim’de 2027 bütçe taslağını görüşmüş ve taslak üzerinde değişiklik yapılmadan önce ilgili bakanlıklardan bilgi ve belge talep edilmesini kararlaştırmıştı.

2027 bütçe taslağının Bakanlar Kurulu tarafından görüşülüp onaylanmasının ardından Irak Parlamentosu’na gönderilmesi gerekiyor. Bu aşamalarda taslakta değişiklik yapılması mümkün.

Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) milletvekili Sipan Şîrwanî ise Rûdaw’a yaptığı açıklamada, Kürdistan Bölgesi’nin haklarının ve maaşlarının güvence altına alınması için Kürt milletvekillerinin siyasi parti kimliklerinden ziyade ortak hareket etmesi gerektiğini belirterek, “Bize yapılan tüm haksızlıkları düzeltmek ve maaşlarla diğer haklarımızı güvence altına almak için elimizdeki en büyük silah, burada birlik olmak ve siyasi parti olarak değil, bir halkın temsilcileri olarak hareket etmektir” dedi.