.webp&w=3840&q=75)
Erbil (Rûdaw) – Kürdistan Bölgesi'nde bu yıl bal üretiminin geçen yıla göre iki katından fazla artması bekleniyor. Arıcılar, kış ve ilkbahar aylarında görülen bol yağış ile elverişli hava koşullarının üretimdeki artışın başlıca nedenleri olduğunu söylüyor.
Geçen yıl kuraklık nedeniyle bal üretiminin olumsuz etkilendiğini belirten sektör temsilcileri, bu yıl ise yağışların ve bitki örtüsünün zenginleşmesinin kayıpları telafi edeceğini ifade ediyor.
Kürdistan Bölgesi Arıcılar Ağı Başkanı Arif Şirwani, Rûdaw'a yaptığı açıklamada, "Normal şartlarda bal hasadı ağustos ayının ortasında yapılır. Ancak bu yıl doğa koşulları çok elverişli olduğu için hasat daha erken başlayacak" dedi.
Arıcı ve kovan sayısında büyük artış
Kürdistan Bölgesi Tarım Bakanlığı'nın 2025 verilerine göre bölgede 9 bin arıcı ve 342 bin 487 kovan bulunurken, toplam bal üretimi 616 bin 477 kilogram oldu.
Arıcılar Ağı'nın verilerine göre ise bu yıl bölgede yaklaşık 15 bin arıcı ve 800 bin kovan bulunuyor. Bu artışın üretime de doğrudan yansıması bekleniyor.
En fazla üretim Soran'da
Tarım Bakanlığı Sözcüsü Karaman Mevlud'un verdiği bilgiye göre, geçen yıl en yüksek bal üretimi 190 bin 886 kilogram ile Soran Bağımsız İdaresi'nde gerçekleşti.
"Kürt balına yurt dışında yoğun talep var"
2023 yılında Asya ve Arap ülkeleri arasında düzenlenen "En İyi Bal" yarışmasında birincilik kazanan arıcı Ferheng Hüseyin, Kürdistan balının yüksek kaliteye sahip olduğunu söyledi.
Hüseyin, "Kürt balının besin değeri ve kalitesi çok yüksek. Yurt dışında da yoğun talep görüyor. Bunun nedeni arıların tek bir bitki türünden değil, farklı doğal bitkilerden nektar toplaması. Bu da balımıza farklı bir özellik kazandırıyor" dedi.
Arif Şirwani de Kürdistan Bölgesi'nin coğrafi yapısı ile zengin bitki örtüsünün kaliteli bal üretimi için önemli avantajlar sunduğunu belirterek, "Yurt dışından Kürt balına ciddi talep var. Hatta uluslararası bal yarışmalarına katıldığımızda bazı ülkeler yarışmadan çekilmeyi tercih ediyor" ifadelerini kullandı.
Bal, bölge ekonomisine katkı sağlayabilir
Sektör temsilcileri, gerekli desteğin verilmesi halinde bal üretiminin Kürdistan Bölgesi için önemli bir gelir kaynağına dönüşebileceğini belirtiyor.
Ferheng Hüseyin, hükümetin arıcılık sektörüne daha fazla yatırım yapması gerektiğini belirterek, eğitim merkezlerinin açılması, balın uygun koşullarda saklanabileceği soğuk hava depolarının kurulması ve sahte balın tespiti için gelişmiş laboratuvarların oluşturulmasının sektöre önemli katkı sağlayacağını söyledi.
Bir kilogram balın maliyeti 15-20 bin dinar
Arıcı Hadi Muhammedi ise arıcılığın maliyetli bir iş olduğunu belirterek, "Kovanların yıl içinde farklı bölgelere taşınması, kovan ve ekipman giderleri önemli masraf oluşturuyor. Bir kilogram balın üretim maliyeti yaklaşık 15 ila 20 bin Irak dinarı arasında değişiyor" dedi.
Muhammedi, bazı yıllarda arıları beslemek için ek yem ve Varroa parazitine karşı ilaç kullanmak zorunda kaldıklarını, bunun da maliyetleri artırdığını ifade etti.
Sahte bal sorunu sürüyor
Erbil'de arıcılık yapan Esad Mela Nasır, Kürdistan Bölgesi'nde balın özgünlüğünü tespit edecek laboratuvar altyapısının yetersiz olduğunu savunarak, tüketicilerin çoğunlukla güven duydukları üreticilerden alışveriş yaptığını söyledi.
Buna karşılık Kürdistan Arıcılar Ağı Başkanı Arif Şirwani, Erbil'de Fen Fakültesi ile Ziraat Fakültesi bünyesinde iki laboratuvarın hizmet verdiğini, arıcıların burada ballarını analiz ettirerek sertifika alabildiğini belirtti.
Tarım Bakanlığı Genel Müdürü ve arıcılık uzmanı Dr. Abdulrahim Omer ise Kürdistan balının dünyanın en kaliteli balları arasında yer aldığını belirterek, bakanlığın yalnızca yerli üretim balın kalitesini onayladığını, diğer balların ise çoğunlukla yasa dışı yollarla ithal edildiğini söyledi.
