Erbil (Rûdaw) - Avesta Kültür Vakfı’nın 2026 yılı Onur Ödülü, Kürt tarihçi Prof. Dr. Celîlê Celîl’e verilecek.
Bu vesileyle 26 Kasım’da Amed’de bir tören ve panel düzenlenecek ve ödül burada takdim edilecek.
Avesta Kültür Vakfı 2026 yılında kuruldu. Vakıf, kuruluşuyla birlikte her yıl Kürtlerin tarihindeki bir şahsiyet adına “Onur Ödülü” verme kararı aldı.
2026 yılı ödülü, Kürt tarihçi Şerefxanê Bedlîsî’nin adına verilecek.
Vakıf Yönetim Kurulu, Avesta’nın 2026 yılı Onur Ödülü’nün Prof. Dr. Celîlê Celîl’e takdim edilmesine karar verdi.
Avesta Kültür Vakfı, sosyal medya hesaplarından yaptığı açıklamada şu ifadelere yer verdi:
“Celîlê Celîl, 20. yüzyılın ikinci yarısından günümüze kadar Kürdoloji alanında çalışmalarını sürdüren en önemli isimlerden biridir.
Celîl, Erivan ve Leningrad üniversitelerinde yükseköğrenimini tamamlamış ve 19. yüzyıldaki Kürt isyanları üzerine hazırladığı teziyle 1963 yılında doktora derecesini almıştır.
Celîl, 1963-1993 yılları arasında Sovyetler Bilimler Akademisi’nde öğretim üyeliği yapmıştır.
Kardeşi Ordîxanê Celîl ile birlikte Kürt tarihinin, kültürünün ve folklorunun aydınlatılması ve kayıt altına alınması için yüzlerce çalışma yürütmüştür.
1994 yılından bu yana bir grup arkadaşıyla birlikte Viyana Kürdoloji Enstitüsü’nü kurmuş ve çalışmalarını bu kurum çatısı altında kesintisiz sürdürmektedir.
Celîlê Celîl’in yaşamı ve emeği yalnızca büyük bir akademik başarı değil, aynı zamanda Kürt kültürünün korunması ve Kürt kimliği mücadelesinin güçlü bir sembolüdür. Kendisi büyük bir akademisyen, uluslararası alanda tanınan bir şahsiyet ve Kürt aydınlanmasının en önemli öncülerinden biridir.
Sayın Celîl, Kürt kültürünün değerini ve hazinesini zamanın fırtınalarından korumuş, onu güçlendirmiş ve zengin bir miras olarak gelecek nesillere aktarmıştır. Nefesi ve düşünceleriyle, altın kalemiyle kültürümüzün sesi ve rengi olmuştur.
Bu ödül, Kürt kültürünün bağrında geçirdiği ömür, emek ve çalışmalarına yönelik gönülden gelen derin bir saygı, büyük bir anma ve derin bir teşekkürdür.”
Celîlê Celîl kimdir?
Dünyaca ünlü tarihçi ve kürdolog Celîlê Celîl, Kürt kültürü ve sözlü tarihi üzerine yaptığı çeyrek asırlık akademik çalışmalarla tanınmaktadır.
1936 yılında Erivan’da doğan Sovyet Kürdü yazar, hayatını Kürt folkloru, destanları ve 19. yüzyıl Kürt isyanlarını araştırmaya adamıştır.
Eğitimi ve Akademik Kariyeri: Erivan Devlet Üniversitesi'nde tarih okuduktan sonra Leningrad Oryantalizm Enstitüsü'nde eğitimine devam etmiştir. Doktora tezini 19. yüzyıl Kürt isyanları üzerine yazmış ve 1963 yılında doktorasını tamamlamıştır. 1963-1993 yılları arasında Bilimler Akademisi'nde araştırmacı olarak görev yapmıştır.
Kürdolojiye Katkıları: Kardeşi filolog Ordîxanê Celîl ve kız kardeşi Cemila Celîl ile birlikte Ermenistan ve çevresindeki Kürt köylerini gezerek Kürt halk hikayelerini, masallarını, destanlarını ve Ezidi dini şiirlerini derlemiştir. Bu çalışmalar Kürt sözlü kültürünün korunmasında tarihi bir dönüm noktası kabul edilir.
Avusturya Yılları ve Kütüphane: Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından Avusturya'ya yerleşmiştir. Viyana Üniversitesi'nde Kürtçe dersleri vermiş ve Viyana Bilimler Akademisi'nde çalışmıştır. Viyana'da, kendisi gibi bir Kürt aydını olan babasının anısını yaşatmak amacıyla Casimê Celîl Kürt Kültür Kütüphanesi'ni kurmuştur.
Celîlê Celîl, günümüzde de Viyana'da geniş arşivcilik ve külliyat çalışmalarını sürdürmektedir.
