Erbil (Rûdaw) - Dünyaca ünlü Fransız moda markası Louis Vuitton’un Kürt geleneksel kıyafetlerinden ilham aldığı belirtilen tasarımları Kürt kimliğine atıfta bulunmadan kullanması tepki çekti. Kürt giyim markası sahibi ve tasarımcı Hawjîn Hatem, söz konusu tasarımların Kürt kültürüne ait olduğunu belirterek Kürdistan Bölgesi hükümeti ve Kürt milletvekillerine hukuki ve diplomatik girişimde bulunmaları çağrısında bulundu.
Hawjîn Hatem, Rûdaw TV’den Hiwa Cemal’e yaptığı açıklamada, Louis Vuitton’un dağlık yaşamı konu alan konseptinde Kürt kimliğinin adının anılmamasının kendilerini rahatsız ettiğini söyledi.
Hatem, ferenji, kerrê (kork), keçe ve benzeri geleneksel kıyafetlerin Kürt kültürünün bir parçası olduğunu belirterek, bu unsurların Kürt kimliği belirtilmeden uluslararası moda sahnesinde kullanılmasına tepki gösterdi.
“Hem ben hem de Louis Vuitton, bu Kürt kimliğinin sahibi olduğumuzu bilmeliyiz” diyen Hatem, markanın tasarımlarında dağlık bölgelerdeki yaşamdan söz edildiğini ancak “Kürt” adının kullanılmadığını ifade etti.
Hatem, “Bizi ve tüm Kürtleri rahatsız eden ve üzen şey, Kürt kimliğinin adının geçmemiş olmasıdır. Bu bizim mülkümüzdür” dedi.
“Bu tasarımları 2025’te yeniden yorumladım”
Kürt tasarımcı, söz konusu geleneksel kıyafetleri 2025 yılında yeniden yorumlayan ve bunları dünya moda sahnesine taşıyan tasarımcılardan biri olduğunu söyledi.
Hatem, ferenji, kerrê ve keçe gibi Kürt geleneksel kıyafetlerinin küresel bir moda platformunda sergilenmesinin kendisi açısından sorun olmadığını, ancak bunların kaynağı olan Kürt kimliğinin belirtilmemesinin kabul edilemez olduğunu belirtti.
“İlham aldığı şeyin içinde Kürt adı olmalıydı” diyen Hatem, tasarımların Kürt kültüründeki kökeninin açıkça ifade edilmesi gerektiğini söyledi.
Louis Vuitton’a karşı hukuki mücadele çağrısı
Hatem, Louis Vuitton gibi uluslararası bir markaya karşı bireysel olarak hukuki mücadele yürütmenin zor olduğunu belirterek, Kürdistan Bölgesi hükümeti ve Irak’taki Kürt parlamenterlerden destek istedi.
Telif ve tasarım hakları konusunda uzman Fransız avukatlarla çalışılmasını öneren Hatem, markaya avukatlar aracılığıyla resmi yazı gönderilebileceğini ve uluslararası hukuki yolların değerlendirilebileceğini söyledi.
Hatem ayrıca Irak’taki Kürt milletvekillerinin ve Kürdistan Bölgesi hükümetinin konuyu uluslararası düzeye taşımasını istedi.
“Tek başımıza yapamayız. Hükümet aracılığıyla bu yasal işlem başlatılabilir” diyen Hatem, Kültür Bakanlığı ve parlamenterler aracılığıyla resmi girişimlerde bulunulabileceğini ifade etti.
“Meksika ve Filistin örnekleri var”
Hatem, Louis Vuitton’un daha önce de farklı halkların kültürel unsurlarını kullandığı yönünde tartışmalar yaşandığını öne sürdü.
2019 ve 2022 yıllarında Meksika ve Filistin’le ilgili benzer şikâyet ve hukuki süreçlerin yaşandığını belirten Hatem, bu örneklerin Kürtler açısından da hukuki ve diplomatik girişimler için yol gösterici olabileceğini söyledi.
Hatem, Meksika ve Filistin örneklerinde devlet kurumlarının sürece dahil olduğunu ve maddi tazminat talep edildiğini belirterek, Kürt kurumlarının da benzer şekilde harekete geçmesi gerektiğini savundu.
Kültür Bakanlığı’na çağrı
Hawjîn Hatem, özellikle Kürdistan Bölgesi Kültür Bakanlığı’na çağrıda bulunarak Fransa Konsolosluğu ve uluslararası diplomatik kanallar üzerinden resmi girişimlerde bulunulmasını istedi.
Hatem, amaçlarının yalnızca bir moda markasına tepki göstermek olmadığını, Kürt kültürünün, dağlarının ve geleneksel yaşam biçiminin kimliğiyle birlikte tanınmasını sağlamak olduğunu söyledi.
“Kürt kimliğimize, dağlarımızın kimliğine ve bir Kürt çobanının kimliğine, Kürt adı anılmadan el konulmasına karşı resmi şikâyette bulunabileceğimiz bir noktaya ulaşabiliriz” ifadelerini kullandı.
