Erbil(Rûdaw) Van’daki Şanovan Tiyatro Topluluğu, ünlü Kürt destanı “Zembîlfiroş”u yeni bir versiyonla tiyatro sahnesine taşıyor. Oyun, ünlü Kürt yönetmen, yazar ve akademisyen Dr. Qutbedîn Sadiqî tarafından yazılıp yönetildi. Oyun, 19 Eylül Cumartesi günü Van’da ilk kez tiyatroseverlerin karşısına çıkacak.
Kürtçe sahnelenecek “Zembîlfiroş” oyunu, Van’ın İpekyolu ilçesindeki Mola Aydin Perihan’ın üçüncü katında bulunan tiyatro salonunda gösterilecek.
Oyuncu kadrosu ve sanatsal çalışma
Yeni tiyatro eseri, yazar ve dilbilimci Dr. Perwîz Cîhanî tarafından Kurmancî lehçesine çevrildi. Oyunun müzikleri ise müzisyen Zozan Alp tarafından hazırlandı.
Oyuncu kadrosunda Eda Çavaş, Ergül Kutlar, Ferhat Aslan, Fırat Atılgan, İlayda Şengül, Nadiye Setvat, Seher Aslan ve Welat Hakan Geçirgen yer alıyor.
Yüzyıllardır anlatılan destan ve 450 farklı versiyonu
Zembîlfiroş destanı, Kürt sözlü kültürünün en eski eserlerinden biri olarak kabul ediliyor. Bugüne kadar destanın yaklaşık 450 farklı versiyonu kayda geçirildi.
Destan ilk kez 16. ve 17. yüzyıllarda ünlü şair Feqiyê Teyran tarafından şiir şeklinde kaleme alındı. Daha sonra 1776 yılında Mirad Xanê Bazîdî tarafından kayda geçirildi. 1856 yılında ise Mela Mehmûdê Bazîdî tarafından nesir biçiminde yazıya aktarılarak Erzurum’daki Rusya Başkonsolosu Alexandre Jaba’ya teslim edildi.
Yönetmen Dr. Qutbedîn Sadiqî, bu tiyatro metnini Alman doğubilimci Oskar Mann’ın yaklaşık 1900 yılında Mahabad’da Sorani lehçesiyle kaydettiği ve şair-yazar Hêmin Mukriyanî’nin “Tuhfey Muzeferiye” kitabında yayımlanan versiyon temelinde hazırladığını belirtti.
Bu eser, Dr. Sadiqî’nin özgün Kürt destanlarını temel alarak kaleme aldığı 11’inci tiyatro oyunu.
Kadının öncü rolü ve felsefi anlamı
Yönetmen Dr. Qutbedîn Sadiqî, destanın felsefi derinliğine ve kadınların rolüne dikkat çekerek şöyle konuştu:
“Hikâye, irfani açıdan erkeğin iktidar, zenginlik ve tutkudan oluşan üç güç unsuru karşısındaki ahlaki olgunluğu üzerine kurulmuş olsa da aynı zamanda kadının rolünün erkeğin rolü seviyesine ulaştığı ve kadının cesur, bilgili ve ortak bir kişiliğe sahip olarak gösterildiği ilk hikâyedir. Zembîlfiroş her şeyden önce Kürt insanının kimliği ve eşsiz düşünsel yetenekleri üzerine derin bir incelemedir.”
Zembîlfiroş hikâyesinin iki temel anlatısı bulunuyor. İlk anlatı, Musul Mir’i Muhammed Emin’in oğlunun Güney Kürdistan’daki hikâyesini; ikinci anlatı ise Diyarbakır Hâkimi Mir Seîd’in oğlunun hikâyesini konu alıyor.
Kürdistan’ın her iki bölgesinde de halk tarafından Zembîlfiroş’un mezarı olduğuna inanılan ve bu adla bilinen mezarlar ziyaret ediliyor.
Arka plan: Dr. Qutbedîn Sadiqî kimdir?
Dr. Qutbedîn Sadiqî, 1953 yılında Rojhılat’ın Sine kentinde dünyaya geldi. Tiyatro yönetmeni, oyuncu ve oyun yazarı olan Sadiqî, dramatik sanatın tanınmış isimlerinden biri.
Sadiqî, 1975 yılında Tahran Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi’nden mezun oldu. Daha sonra Fransa’daki Sorbonne Üniversitesi’nde dramatik sanatlar alanında yüksek lisansını 1979’da, doktorasını ise 1985’te tamamladı.
1980’li yıllarda Huner Tiyatro Topluluğu’nu kuran Sadiqî, modern tiyatronun gelişiminde önemli bir rol üstlendi.
Dr. Sadiqî, Van’da sahneye koyduğu bu eserle Kürt tiyatrosunu ulusal klasikler aracılığıyla modern ve evrensel bir aşamaya taşımayı hedefliyor.
.jpg&w=3840&q=75)
