Haber Merkezi - Diyarbakır’ın Çınar Belediyesi, dengbêjlerin (lavıkbêj) yaşam öykülerini ve eserlerini korumak amacıyla kapsamlı bir arşivleme çalışması başlattı.
Gezici bir ekiple köy köy gezilerek yürütülen proje, Çınar Belediyesi Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Müdürlüğü tarafından organize ediliyor. Çalışmanın temel amacı, uzak ilçe ve köylerde yaşayan dengbêjlerin seslerini kaydederek bu köklü geleneği gelecek nesillere aktarmak.
Proje kapsamında dengbêjlerin hayat hikayeleri ve seslendirdikleri eserler görüntülü olarak kayıt altına alınıyor ve geniş kapsamlı bir arşiv oluşturuluyor. Projenin ilk durağı Başpınar (Şorik) köyü oldu; burada dengbêj Muhammedê Birkî’nin yaşam öyküsü ve eserleri kaydedildi.
Projenin koordinatörlüğünü yürüten Çınar Belediyesi Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Müdürlüğü müzik öğretmeni Veysel Atalay, dengbêjlik geleneğinin son yıllarda farklı nedenlerle zayıfladığına dikkat çekti.
Çınar Belediyesi Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Müdürlüğü, aşk, kahramanlık, toplumsal acıları ve Kürt sözlü edebiyatını müzikal bir şekilde anlatıldığı dengbêjlik geleneği için arşiv çalışması başlattı. İlçe sınırları ve bağlı köylerde yaşayan dengbêjlerin tespit edilerek kaydını ve eserlerinin arşivini oluşturmak amacıyla başlatılan çalışma kapsamında, köyler gezilerek orada yaşayan dengbêjlerin hayat hikâyeleri, eserleri, bunları seslendirmeleri görüntülü kayıt altına alınacak.
Başlatılan çalışmaların ilk durağı Beşpınar köyü oldu. Köyde yaşayan dengbêj Mehemedê Birkî'in hayat hikayesi kendi ağzından dinlenilerek, seslendirdiği eserler kayıt alına alındı.
Çalışmayı yürüten Çınar Belediyesi Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Müdürlüğü Müzik Eğitmeni Veysel Atalay, Kürt müziğinin otantik ve benzersiz olan bu müziğinin son yıllarda aşınmaya uğradığını belirtti.
Atalay, bu geleneğin yürütülen politikalar ve yaşanan toplumsal gelişmeler nedeniyle geleceğinin kaygı verici olduğunu söyledi. Genç nesillerin geleneği sürdürmek için fazla istekli olmamasının bu geleneğini bekleyen en büyük tehlike olduğunu dile getiren Atalay, "Hem geleneğin sürmesini teşvik etmek hem de yüzyıllardır toplumun sesini duyurmaya çalışan ve bu gün seslerine kulak tıkanan geleneğin temsilcilerinin seslerine ses olmak istedik. Varlıkları yitip gitmeden, onların hayat hikâyelerini, eserlerini, seslerini, kayıt altına alarak arşivini oluşturarak onları yarınlara taşımak istedik" ifadelerini kullandı.
Çınar Belediyesi Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Müdürü Ayşe Kuran, dengbêjliğin hafıza aktarımı olduğunu dile getirerek "Kürt dili ve gelenekleri dengbêjlik geleneği kaybolmadan bugünlere kadar ulaştı. Kilamlar bize toplumsal olaylardan, aşklardan ve acılardan bahsederek has duyguları yüreğimize işledi ve aslında işlemeye de devam ediyor. Biz de geçmiş ile gelecek arasında bir bağ kurmak ve dengbêjlik geleneğinin izlerinin yok olmaması adına böyle bir çalışmaya ihtiyaç duyduk. Hem dengbêjlerin hikâyelerini hem de söylediği kilamların izlerini gelecek nesillere ulaştırabilmek adına arşiv çalışması başlattık" diye konuştu.
