Dersim (Rudaw) – Dersim'in Ovacık ilçesine bağlı Havaçor (Yenikonak) köylüleri, bölgedeki endemik bitkilerin korunması amacıyla başlattıkları "Doğa ve Yaşam Nöbeti"ni sürdürüyor. Olumsuz hava koşullarına rağmen çadır nöbetine devam eden köylüler, kontrolsüz bitki toplamanın doğaya büyük zarar verdiğini belirterek önlem alınmasını istedi.
Havaçor Köyü Derneği öncülüğünde yürütülen nöbetin üçüncü yılında köylüler, özellikle mayıs ve haziran aylarında yoğunlaşan bitki toplama faaliyetlerinin bölgedeki doğal yaşamı tehdit ettiğini ifade ediyor.
“Amacımız buradaki bitkileri koruma altına almak”
Nöbet alanında konuşan Meral Diler, üç yıldır doğa nöbeti tuttuklarını belirterek şunları söyledi:
“Üç senedir de biz bu doğa nöbetine başladık. Bu sene de ayın 24'ünde burada basın açıklaması yapıldı, daha sonra da nöbete başladık. Beş-altı gündür nöbet tutuyoruz.
Amacımız buradaki bitkileri koruma altına almak. Daha öncesinde kapımızın önünde çiçekler açıyordu. Işkın, gulik; özellikle ışkın yok olmak üzere. Baktık ki bunlar yok olmaya yüz tutmuş, bizim de gönlümüz elvermedi. Yaşadığımız, büyüdüğümüz bir coğrafyanın yok olmasına müsaade etmedik.
Üç senedir dilimizin döndüğünce, gücümüzün yettiğince engel olmaya çalışıyoruz. Talebimiz şu; yasak olmasa bile mayıs ve haziran aylarında bir kısıtlama getirilsin. Bitkiler tohum dökene kadar korunsun, ondan sonra insanlar gelip gezebilir."
“Mantarlarımızı, riveslerimizi, savılarımızı toplayıp götürüyorlar”
Üç yıldır bölgede nöbet tuttuklarını söyleyen Zeynel Hayrioğlu ise doğadaki tahribata dikkat çekti.
Hayrioğlu, "Üç yıldan beri burada nöbet tutuyoruz. Dağlarımızı talan ediyorlar. Mantarlarımızı, riveslerimizi, savılarımızı toplayıp götürüyorlar. Yok etme noktasına getirmişler. Normalde bazı bitkilerin toplanması yasak ve cezası var ama burada hâlâ topluyorlar. Üç yıldan beri dernek olarak burada nöbet tutuyoruz ve neden nöbet tuttuğumuzu anlatıyoruz" dedi.
Köylülerden Erdal Kiroğlu da bölgeye farklı illerden gelenlerin yoğun şekilde bitki topladığını belirterek şunları söyledi:
"Biz buraya köylerimizi korumak için geldik. Çünkü insanlar çok fazla zarar vermeye başladılar, bir yerde bitki bırakmadılar. Elazığ, Bingöl, Diyarbakır'dan geliyorlar. Pertek ve Çemişgezek'ten geliyorlar. Biz köyümüzde mülteci durumuna düştük. Bu havada, bu yolda bekliyoruz."
Cevahir Ağdan ise nöbetin köylerini ve doğayı korumak amacıyla sürdürüldüğünü belirterek, "Biz hakkımızı ve köyümüzü korumak için çadır kurduk. Buradaki bitkilerin toplanmasını istemiyoruz. Köyümüzün kötü olmasını istemiyoruz" diye konuştu.
Havaçor köylülerinin başlattığı nöbete Kirmanckî (Zazaca) eserleriyle destek veren sanatçı Doğan Çelik de bölgenin korunması gerektiğini vurguladı.
Çelik, "Biz istiyoruz ki buralar maden sahaları içinde kalmasın, buralar başkalarının olmasın. Buraların tahrip edilmesini istemiyoruz. Buralar bize lazım, insanlık için lazım. Buralar hakikatin ve insanlığın yeri, doğadaki tüm canlıların yeridir" ifadelerini kullandı.
Köylüler, Doğa ve Yaşam Nöbeti'nin önümüzdeki günlerde de devam edeceğini belirterek, Dersim'in doğal varlıklarının korunması için kamuoyundan destek istedi.