Haber Merkezi - Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail’in Şubat ayında İran’a yönelik gerçekleştirdiği askeri harekatın üzerinden üç ay geçtikten sonra, sahadaki askeri iş birliği yerini Washington liderliğindeki yoğun bir diplomasi trafiğine bıraktı. Ancak bu yeni süreçte İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun kendisini "oyun dışı" kalmış hissettiği belirtiliyor.
İsrail hükümetine yakın kaynaklara göre, Netanyahu kapalı kapılar ardında, ABD ile İran arasında yürütülen ve savaşı sona erdirmeyi hedefleyen görüşmelerde İsrail’in etkisinin oldukça sınırlı olduğunu kabul ediyor.
Nisan başında sağlanan ateşkesin ardından Netanyahu’nun, İran rejimini devirmek amacıyla saldırıların dozunun artırılması yönündeki taleplerinin Beyaz Saray’da karşılık bulmadığı ifade ediliyor.
"Kötü bir anlaşma" endişesi
İsrailli yetkililer, masadaki anlaşmanın Tel Aviv’in kırmızı çizgilerini (zenginleştirilmiş uranyumun akıbeti, balistik füze programı ve bölgesel vekil güçler) yeterince kapsamadığına inanıyor.
İsrailli üst düzey bir yetkili, CNN’e yaptığı açıklamada, "Trump’ın kötü bir anlaşmaya razı olmasından derin endişe duyuyoruz" dedi.
Tahran’ın nükleer programı konusunda Trump’ın daha önce sergilediği tavizsiz tutumun yerini esnekliğe bırakması, İsrail kanadında "ihanet" yorumlarına neden olmaya başladı.
Bir diğer İsrailli yetkili, ABD’nin deniz ablukasını kaldırması durumunda İran rejiminin ekonomik olarak yeniden güçleneceğini savunarak, "Bu, Trump’ın bizi yalnız bıraktığı (ihanet ettiği) andır" ifadesini kullandı.
Lübnan cephesi ve iç baskı
Müzakerelerin bir diğer düğüm noktasını ise Lübnan oluşturuyor. İran, barış anlaşmasının Lübnan’da bir ateşkesi de kapsamasını şart koşarken; Netanyahu, Hizbullah’a yönelik operasyonları genişletme konusunda ısrarcı. İsrail içindeki aşırı sağcı koalisyon ortakları Ben-Gvir ve Smotrich’in, Trump’ın kısıtlamalarına rağmen savaşı tırmandırma yönündeki baskıları Netanyahu’yu zor durumda bırakıyor.
Netanyahu’nun stratejisi: Trump yerine kurmaylarını hedef alıyor
Ekim ayında yapılacak olan İsrail parlamento seçimleri öncesinde Trump ile doğrudan karşı karşıya gelmek istemeyen Netanyahu, eleştirilerini ABD Başkanı yerine müzakereciler Jared Kushner ve Steve Witkoff’a yönlendiriyor.
Netanyahu’ya yakın medya organları, Trump’ın danışmanlarını "stratejik riskleri göz ardı edip sadece ekonomiye odaklanmakla" suçluyor.
Siyasi sonuçlar ve kamuoyu
İsrail’de yapılan son anketler, halkın yüzde 45’inin İran konusundaki durumun 7 Ekim öncesinden daha kötü olduğunu düşündüğünü ortaya koyuyor. Askeri başarıları stratejik kazanımlara dönüştürememekle suçlanan Netanyahu için İran savaşı sonrası ortaya çıkacak tablo, seçimler öncesi siyasi geleceğini belirleyen en kritik unsur olacak.
Washington’ın İsrail’in endişelerini yatıştırmak adına Suudi Arabistan ve diğer Körfez ülkeleriyle "normalleşme" sürecini hızlandırabileceği ve Tel Aviv’e yeni savunma garantileri sunabileceği belirtiliyor.