رووداو دیجیتاڵ
لە رۆژی جیهانیی بنبڕکردنی تووندوتیژی دژی ژنان، نەتەوە یەکگرتووەکان دەڵێ "پەتای جیهانیی تووندوتیژیی دژی ژنان و کچان، شەرمەزارییە بۆ جیهان" بەڵام لە کووچێکی بچوکی ئەم جیهانەدا کە شاری هەڵەبجەیە، خەڵک شانازی بەوەوە دەکەن، توندوتیژی بەرامبەر ژنان ئەوەندە کەمە "هەر باس ناکرێت."
سازگار سەڵاح، پەیامنێری رووداو بەدواداچوونی کردووە و دەرکەوتووە هیچ ئامارێک نییە سەبارەت بەوەی لە سنووری هەڵەبجە تووندوتیژی کرابێت، ژن یان کچێک کوژرابێت، هەر بەهۆی "نەبوونی تووندوتیژییەوەش"، هیچ خانەیەکی داڵدەدانی ئافرەتان لە پارێزگاکەدا نییە.
رووداو لە هەڵەبجە لە چەند پیاوێکی پرسی هۆکاری کەمیی یان نەبوون و تۆمارنەکردنی تووندوتیژیی دژی ژنان چییە؟
لە وەڵامدا ئەردەڵان رەمەزان، فەرمانبەر دەڵێ هۆکارەکە ژن و کچانی هەڵەبجەن، کە "کارێکیان کردووە توندوتیژییان بەرامبەر نەکرێت. هەموو کارێکیان بە پرس و رایە لەگەڵ خانەوادەکانیان، بۆیە جێگەی شانازییە رەوشەکە لە هەڵەبجە وایە."
هاونیشتمانییەکی دیکە بەناوی تاریق حەمەئەمین، مامۆستایە لە هەڵەبجە، باسی ئەوە دەکات "ژمارەیەکی زۆر ئافرەتمان لەسەر کارن، فەرمانبەر، مامۆستا یان لە هەر دامودەزگایەک کار دەکەن، بۆیە بە بڕوای من پەیوەندیی بە سۆزەوە نییە، بەڵکو پەیوەندی بە لایەنی رۆشنبیرییەوە هەیە، کە تاڕادەیەکی زۆر گونجاون بەیەکەوە. بابەتی تووندوتیژی لە هەڵەبجە ئەوەندە کەمە، دەتوانم بڵێم هەر باس ناکرێت."
ئەمڕۆ (25-11-2024) کە رۆژی جیهانیی بنبڕکردنی تووندوتیژیی دژی ژنانە، ئەنتۆنیۆ گۆتێرێس، سکرتێری گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان لە پەیامێکدا دەڵێ "پەتای تووندوتیژیی دژی ژنان و کچان، شەرمەزارییە بۆ مرۆڤایەتی."
داتای تووندوتیژیش دەخاتەڕوو و دەڵێ، "هەر رۆژێک 140 ژن و کچ لەلایەن خێزانەکانیان دەکوژرێن. نزیکەی یەک لەسەر سێی هەر ژنێک هێشتا رووبەڕووی تووندوتیژیی جەستەیی یان سێکسی دەبێتەوە."
گۆتێرێس جەختیش دەکاتەوە لەوەی "هیچ وڵات و شوێنێکیش نییە" لە تووندوتیژیی دژی ژنان بەدەر بێت و، "حاڵەتەکەش بەرەو خراپتر دەڕوات."
بەڵام لە هەڵەبجە، کە بەشێکی زۆری پۆستە باڵاکانی پارێزگاکەش لەلایەن ژنانەوە بەڕێوەدەبرێن، وەک عادل حەبیب، چالاکوانی مەدەنی دەڵێ تووندوتیژی کەمە، چونکە "ئافرەتەکانی ئێمە، رۆشنبیرییەکی وایان هەیە، هیچ نەبێت دەتوانن داوای مافەکانی خۆیان بکەن. هەموو خێزانێک دەبێت ئەوەی هەبێت؛ کە ژن قسە دەکات، پیاو بێدەنگ بێت، کاتێکیش پیاو قسە دەکات، ژن بێدەنگ بێت."
