موراد قەرەیلان: AKP دەڵێ زۆربەی كورد لەگەڵ منە كەواتە با بفەرموون ریفراندۆم بكەین

موراد قەرەیلان، سەرۆكی كۆنسەی سەرۆكایەتی كۆما جڤاكێن كوردستان KCK، لەو بەشەی هەڤپەیڤینەكەیدا لەگەڵ (رووداو)، باسی ئەوە دەكات ئەگەر دەوڵەتە داگیركەرەكانی كوردستان بە پڕۆژەی كورد رازی نین بۆ چارەسەری كێشەی كورد، با رێگە بدەن گەلی كورد لە ریفراندۆمی گشتیدا رای خۆی دەرببڕێ ، لەوبارەشەوە پشتیوانی لە قسەكانی لەیلا زانا دەكات كە مانگی رابردوو لە (رووداو) كردنی و لە توركیا دەنگیدایەوە . هەروەها پێیوایە بارودۆخی ئێستای عێراق بەشێوەیەكە پێویست دەكات كورد لە باشووری كوردستان یەك هەڵوێست بێت، بۆ ئەوەش دەبێ حكومەت بەدوای قسەكانی ئۆپۆزیسیۆندا بچێ و ئەركی سەرشانی جێبەجێبكات. 

رووداو – قەندیل

بەشی سێیەم

رووداو: لەیلا زانا لە هەڤپەیڤینێكدا لەگەڵ (رووداو) گوتی پێویستە ریفراندۆم بكرێ یان چارەسەرێكی نزیك لە فیدرالی هەبێت بۆ كێشەی كورد لە توركیا، هەموو پارتەكان بەتایبەت CHP و MHP قیامەتیان راكرد، بەڵام ئێوە پشتیوانیتان كرد. ئێوە ئێستا بەرەو ئەوە دەچنەوە داوای فیدرالی یان ریفراندۆم بكەن لە باكووری كوردستان؟
قەرەیلان: ئێستا ئێمە لە بنەڕەتدا جیاوازییەكی گەورە لەنێوان فیدرالی و ئۆتۆنۆمی دیموكراتیدا نابینین. راستە سیستەمێكی جیاوازە، بەڵام لەڕووی ئازادبوونی كۆمەڵگەوە جیاوازیەكی زۆر نابینین. مەسەلەكە ئەوەیە كە دەوڵەتی توركیا تێبگات كە بەڕێوەبردنی نەتەوە -دەوڵەت لە یەك ناوەندەوە بەشێوەیەكی ناوەندی (مركزی) كاتی بەسەرچووە. ئیتر لە هەموو دنیادا سیستەمی بەڕێوەبردنی هەرێمی دروستدەبن. ئەمڕۆ توركیا ئەوە قبوڵ ناكات، بەڵام لە جیهان بەردەوام زیاتر دەبێ و ئێمەی كوردیش ئەوە وەك دەروازەیەكی چارەسەری كێشەی كورد دەبینین. رێگەی دیموكراتیبوونی ناوچەكەش بەو رێگەیەدا تێدەپەڕێت، لە هەمانكاتدا دیموكراتیبوونی توركیاش مەگەر ئەوها بەدەیبێ. بۆیەش ئەو پڕۆژەیەی ئۆتۆنۆمی دیموكراتی كە پێشنیازمان كردووە، بۆ تەواوی توركیا پێشنیازی دەكەین. لەوچوارچێوەیەدا كێشەی كوردیش چارەسەر دەبێت. توركیا ئەوە قبوڵ ناكات، ئینجا لەبەرئەوە شتێك نییە كە ئێمە هەر پێی پابەند بین. ئەوكات ئێمەش لە شێوازی جیاوازتر دەگەڕێین. ئێمە وەك كورد ناچارنین لەچوارچێوەی یەك پڕۆژەدا بمێنینەوە، لەهەموو بارودۆخێكدا پەیوەستبین بە توركیاوە. نەخێر، مادام توركیا ئەوەندە گوشارمان دەخاتە سەر، هیچ شتێكمان قبوڵ ناكات، ئەوكات ئێمەش بەدوای شتی دیكەدا دەگەڕێین.

پێویستە دەوڵەتانی داگیركەری كوردستان ئەو پڕۆژانەی گەلی كورد پێشنیازیان دەكات قبوڵ بكەن، ئەگەر قبوڵی ناكەن با ریفراندۆم بكەن

هەڵبەت ریفراندۆم شێوازێكی دیموكراتییە. لەبەرئەوەی AKP زۆر جار دەڵێ " زۆربەی كورد لەگەڵ ئێمەن"، راست ناڵێ. راستە هەندێك شاری وەك دیلۆك، مەلاتیە كە لە كۆنەوە خاكی كوردستانن، بەڵام ئەمڕۆ بوونی كورد لەو ناوچانە زۆر كەمە. ئەوانە هەموویان وەك كورد حیسابدەكەن و دەڵێ زۆربەی كورد لەگەڵ ئێمەیە، بەڵام ئەوە راست نییە. ئەگەر تورك و ئەو كەمینانەی دیكە كە لە كوردستان دەژین، لەحیسابەكان دەربخەی، دەبینی زۆربەی كورد لەگەڵ شۆرشە. زۆربەی كورد لەگەڵ ئەوان نین، ئەگەر لەگەڵ ئەوانن با بفەرموون، ریفراندۆم بكەین. ئەو پێشنیازەی سەرۆك ئاپۆ كردی و بزووتنەوەكەمان كردییە پڕۆژە، لەبەرئەوەی دەوڵەتی توركیا قبوڵی ناكات، ئێمە ناچارین بە دوای شێوازی دیكەدا بگەڕێین. لەم چوارچێوەیەدا ئێمە قسەكانی بەڕێز لەیلا زانا لە(رووداو)دا بە گونجاو دەبینین. لەبەرئەوەی كورد ناچار نییە لەژێر هەموو هەلومەرجێكدا گرێدایی توركیا بێت یان پەیوەستبێ بە یەك پڕۆژەوە. نەخێر، ئیدی ئازادی و دیموكراتی مافی كوردیشە، هەموو مافێكیش بۆ كورد وەك گەلانی دیكە رەوایە. كورد هەموو مافێكی هەیە ، بە دروستكردنی دەوڵەتیشەوە. كورد هیچی لە تورك، عەرەب و فارس كەمتر نییە. لەبەرئەوەش دەڵێین پێویستە دەوڵەتانی داگیركەری كوردستان ئەو پڕۆژانەی گەلی كورد پێشنیازیان دەكات قبوڵ بكەن، ئەگەر قبوڵی ناكەن، با ریفراندۆم بكەن.

رووداو: چەند مانگێكە هیچ دەنگ و سەردانێكی عەبدوڵڵا ئۆجەلان نییە، بەڕای ئێوە هۆی ئەو گۆشەگیركردنە دوور و درێژەی ئۆجەلان چییە لەلایەن توركیاوە؟
 قەرەیلان: ئەوە نزیكەی 6 مانگە دەوڵەتی توركیا گۆشەگیركردنێكی قورسی خستووەتە سەر سەرۆكایەتی ئێمە، ئەوە ئەشكەنجەدانێكی دەروونییە، بۆ ئەوەی سزای نوێ بخەنە سەر سەرۆكایەتی ئێمە. واتە زیندان لەنێو زینداندا. هەندێك سزای كۆن هەبوون، ئێستا ئەوانیشیان نوێكردوونەتەوە. ئەو گۆشەگیری و گوشارانە لە یاساكانی توركیاشدا نین، دژی جاڕی گەردوونی مافی مرۆڤیشن. زیندانییەكان مافی ئەوەیان هەیە چاویان بە كەسوكار و پارێزەرانیان بكەوێت، بەڵام بەوە دەوڵەتی توركیا بەشێوەیەكی ئاشكرا و فەرمی، یاسای نێودەوڵەتی و یاساكانیشی پێشێلدەكات . 6 مانگە نازانین رەوشی سەرۆك ئاپۆ چۆنە؟ ئەو 5 هەڤاڵەی لەگەڵین، ئەوانیش لە هەمان رەوشدان. دەوڵەتی توركیا چیدەوێت؟ دەیەوێ تەسلیم ببێ، ناچاری بكات هەنگاو بەرەو دواوە بنێت. دەیەوێ سەرۆك ئاپۆ تەنازول لە هەڵوێستەكانی بكات. بۆ ئەو مەبەستەش گوشارێكی نائەخلاقی و نایاسایی پەیڕەو دەكات، لەبەرامبەریشدا سەرۆك ئاپۆ بەرخۆدان دەكات. سەرۆك ئاپۆ ماوەیەك لەمەوبەر گوتبووی "هیچ جارێك رێگە نادەم ئیرادەی گەلی كورد ژێر پێ بكەوێت". لەسەر ئەو بنەمایە لەبەرامبەر زوڵمی AKP لە ئیمرالی خۆڕاگرییەكی گەورە هەیە. ئەوان هەوڵدەدەن بە یەكجاری شۆڕش لەنێوببەن. واتە هەوڵدەدەن لەڕووی چەكداری، سیاسی، كۆمەڵایەتی و رێكخراوەیی، بەگشتی نایانەوێ دەزگا و رێكخراوی كوردی ئازاد هەبن. دەیانەوێ هەرچییەك هەبێ لەژێر كۆنترۆڵی ئەواندابێ. بۆ ئەو مەبەستەش هێرشێكی بەرفراوان لەدژی ئێمە درێژەی هەیە. بەڵام هێرشە ناوەندییەكە لە ئیمرالییە. ئەوان هەوڵدەدەن لە ئیمرالی ئەنجام بەدەستبێنن.

قسەكانی لەیلا زانا لە (رووداو)دا بە گونجاو دەبینین

بۆ ئەمەش یاسا، ماف و ئەخلاق بەگشتی پێشێلدەكەن. واتە شەڕێك بەڕێوەدەبرێت. هەوڵی سەرەكی ئەوان لەنێوبردنی شۆڕشی گەلی كوردە، كورد لاواز بكەن و دیلی بكەن. بۆ ئەمەش هەوڵدەدەن لە كەسێتی سەرۆك ئاپۆ ئەنجام بەدەستبێنن، هەوڵدەدەن سەرۆكایەتی سەر دابنەوێنێ و دوای ئەوەش هەموو دەزگا و رێكخراوە كوردییەكان لەنێوببەن. ئەمڕۆ گوشار و هێرشێكی گەورە لەسەر هەمووان هەیە. ئەمڕۆ لەباكووری كوردستان هەلومەرج ئاسایی نییە، نائاساییە.لە رژێمی سەربازییەكانیشدا بەو رادەیە زوڵم نییە. لە ئیمرالی زوڵم هەیە. لە گەڕەك، گوند و شارەكانی كوردستان زوڵم دەكرێت. بە ئاشكرا خەڵك بەبێ تاوان و پاساو دەكوژن، زیندانیان دەكەن. ئەگەر ئەمە زوڵم نییە، ئەی چییە؟ بێگومان زوڵمی هەرە گەورەش لە ئیمرالییە. بەڵام ئێمە لەو بڕوایەداین ، لە بەرامبەر ئەو زوڵمە، ئێمە نە لە ئیمرالی، نە لە گەڕەك و كۆڵانەكانی كوردستان و نە لە شاخەكانی كوردستان سەر دانانوێنین، بەڵكو بەرخۆدان دەكەین و سەردەكەوین. لەم قۆناغەدا خۆڕاگری سەرۆكایەتی ئێمە، خۆڕاگری بزووتنەوەكەمان، خۆڕاگری گەل و خۆڕاگری سیاسەتی كورد یەكتر تەواو دەكەن. ئەوەش زیاتر رژێمی AKP دەترسێنێت. ئەوان هێرش چڕتر دەكەنەوە، بەڵام تاوەكو دەچێ خۆڕاگری ئێمە بەرەو پێشەوە دەڕوات و پێمانوایە بەسەر دەكەوین.

رووداو: چەند جارێك چەندین لایەن، بەتایبەتی نێچیرڤان بارزانی و مام جەلال رایانگەیاندووە كە ئەدرەسی راست بۆ توركیا گفتوگۆكردنە لەگەڵ PKK و ئۆجەلان، پێتانوانییە كە ئیدی توركیاش لەوە تێگەیشتووە ناكرێ PKK و ئۆجەلان گۆشەگیر و پەراوێز بخرێن؟
 قەرەیلان: راستە زۆر لایەن بە ئاشكرا باسدەكەن چۆن چارەسەری بەدیدەهێنرێت. بەتایبەتی قسەكانی بەڕێز نێچیرڤان بارزانی كە لە راگەیاندن كردبوونی كە چارەسەری لە رێگەی ئۆجەلان و PKKەوە دەبێ، راستییەكەش هەروایە، ئەوە خاڵێكی واتادار و راستە. چارەسەری كێشەی كورد تەنیا بەوشێوەیە دەكرێت. دەوڵەتی تورك زۆر لەمێژە هەوڵدەدات كەسانی جیاواز ببینێ، بە رێگەی ئەوان هەوڵەكانی چارەسەری دروستبكات، بەڵام نەیانتوانی زەمینەی ئەوە دروستبكەن. بۆیەش ئەگەر ئاشتی دروستبكرێ، رێگاكەی زۆر ئاشكرابووە. دەوڵەتی توركیا كەی ئەوە قبوڵ دەكات؟ تەنیا ئەوكاتە كە بزانێ لەنێوبردن مومكین نییە. هەروەك ئاماژەم پێدا، ئێستا هێرشێكی هەمەلایەن لەدژی ئێمە لە ئارادایە. ئەگەر لەو هێرشەدا نەگاتە ئەنجام، سەرنەكەوێت، ئەوكات ناچاردەبێ گۆشەگیری هەڵبگرێ، راستی ببینێ و قبوڵی بكات. بۆ ئەوەش ئێمە دەڵێین تەنیا یەك رێگە هەیە، لەبەرامبەر ئەو سیاسەتە داگیركارییەی توركیا كە بریتییە لە تووندوتیژی، كوشتن، ئەشكەنجە و گوشار، ئەویش بەرخۆدانە. ئێمە بەرخۆدان دەكەین و سەریشدەكەوین. بێگومان سەت لە سەت سەردانەواندن و سستی ، جورئەت دەداتە دەوڵەت و بەوشێوەیەش كێشەكە قەت چارەسەر نابێت، بەڵام ئەگەر خۆڕاگری گەلەكەمان بەگشتی سەركەوێ، بەردەوام بەهێزببێ، ئەوكات ناچارن ئەوانیش ئەو راستییە ببینن و قبوڵی بكەن.

رووداو: پێتانوایە دەبێ ئەوروپا و ئەمریكا چی بكەن بۆ هێنانەكایەی چارەسەرێكی ئاشتیانە لە توركیا بۆ كێشەی كورد؟
قەرەیلان: راستییەك هەیە ئەویش ئەوەیە سەرچاوەی كێشەكانی كورد لەبنەڕەتدا رۆژئاوایە، واتە ئەمریكا و ئەوروپان. تائێستا نە ئەمریكا و نە ئەوروپاش كە زۆر قسە دەكات ، سیاسەتێكی جیدییان بۆ چارەسەری كێشەی كورد پەیڕەو نەكردووە. ئەگەر بەنهێنی هەیانبێ ئێمە نازانین، بەڵام بە ئاشكرا نیانە. ئەوەی زۆر گرنگیشە ئەوان پشتگیری لە سیاسەتی تووندوتیژانەی دەوڵەتی توركیا دەكەن بۆ لەنێوبردنی بزووتنەوەی ئازادی. بزووتنەوەی ئێمە، داوای مافە سرووشتییەكانی كورد دەكات، تیرۆر نییە. ئێمە داوای مافی زمان دەكەین، داوای مافە كولتووری و سیاسییەكانمان دەكەین. ئێمەش نەتەوەیەكین. ئێمە دەمانەوێ ئەو كێشەیە بە رێگەی سیاسی، ئاشتیانە چارەسەر بكەین، بەڵام دەوڵەت هەوڵدەدات بەشەڕ لەنێومان ببات. لەبەرامبەر ئەو هێرشەدا ئێمەش ناچارین بەرخۆدان بكەین و خۆمان بپارێزین. خۆپاراستن مافێكی رەوایە. بۆ شەرەف و كەرامەتمان هەڵبەتە بەرخۆدان دەكەین.

ئەگەر ئەمریكا و ئەوروپا هەڵوێستی چارەسەركارانە نیشانبدەن، كێشەی كورد بە 6 مانگ چارەسەر دەبێت

ئێمە تیرۆریست نین، دەوڵەتی توركیا تیرۆر لەبەرامبەر ئێمە پەیڕەو دەكات. ئایا كوشتنی 35 كەس لە رۆبۆسكی تیرۆر نییە؟، ئایا كوشتنی دوو كەس لە كۆڵانەكانی ئامەد تیرۆر نییە؟ ، كوشتنی 7 كەس لە قەندیل كە 4یان منداڵبوون، كە سۆلینی 6 مانگیشیان لەگەڵدابوو تیرۆر نییە؟ ئەوە تیرۆری دەوڵەتە. دەوڵەتی تورك لە دژی كورد تیرۆر پەیڕەو دەكات. ئەمریكا و ئەوروپاش پشتیوانی دەكەن. بۆ چارەسەری ئەو دەوڵەتانە دەتوانن چی بكەن؟ بەڕاستی چارەسەری ئەو كێشەیە لەدەستی ئەواندایە. ئەگەر ئەوان پشتیوانی توركیا نەكەن، توركیا ناچارە چارەسەری قبوڵ بكات. با ئێستا ئەمریكا پشتیوانی توركیا نەكات، توركیا ناتوانێ لەدژی ئێمە شەڕ بكات. توركیا ئێستا بە تەكنەلۆجیا و ئیستیخباراتی ئەمریكا شەڕ لەدژی ئێمە دەكات، هەر بەهۆی پشتیوانی ئەمریكاشە ئەو هەڵوێستە تووند و شۆڤێنیانە دەگرێتەبەر. لەوبارەوە پێویستە ئەو دەوڵەتانە چیتر كورد هەڵنەخەڵەتێنن. بۆ نموونە ئەمریكا هاتە عێراق، كورد پشتیوانیكرد. ئەگەر كوردی باشوور راستەوخۆ بەشداری شەڕیان نەكردبا، ئەمریكا نەیدەتوانی ئەو ئەنجامە بەدەستبێنێ لە رووخاندنی رژێمی سەدام دا. ئێمە هەموو كورد بۆ ئەوەی سەقامگیری لە عێراق بێتە ئاراوە، پشتیوانیمان كرد. باشە ئایا ئەمریكا كێشەی كوردی لە عێراق چارەسەركرد؟ ئەوەتا لێیدا و رۆیشت. كێشەی كەركووكی چارەسەر كرد؟ مەسەلەی نەوت؟ كێشەكانی دیكە و ئەو كێشانەی ئەمڕۆ دێنە ئاراوە چارەسەركردن. نەخێر. تەنانەت لەباشووری كوردستانیش ئەمەیە هەڵوێستی ئەمریكا. لە باكووریش بەهیچ شێوەیەك مافە سرووشتییەكانی كوردیش نابینێ و دەڵێ تیرۆرە! واتە نا حەقی بەرامبەر ئێمە دەكەن. ئەمریكا و ئەوروپاش لە مەسەلەی كورددا ناحەقن. ئەو كێشەیە ئەوان بە پەیمانی لۆزان دروستیانكرد. لەوانەیە ئەوكات ئەمریكا رۆڵی تێدا نەبووبێ، بەڵام ئەوروپا دروستیكرد. ئەمڕۆش پێویستە ئەوان ئەو كێشەیە چارەسەر بكەن، زۆر شت لە دەست ئەواندایە، ئەگەر ئەوان هەڵوێستێكی راست نیشانبدەن، كێشەی كورد چارەسەر دەبێت.

قسەكانی بەڕێز نێچیرڤان بارزانی لەبارەی رێگەی چارەسەرییەوە واتادارن

لەبەرئەوە ئێمە دەڵێین: پێویستە ئەمریكا و ئەوروپا دەست لەو سیاسەتەی ئێستایان هەڵگرن. واتە ئێستاش پشتیوانی لە كوشتنی كورد نەكەن، پشتیوانی لە تیرۆری دەوڵەتی توركیا لەدژی كورد نەكەن. بەسە ئیدی! گەلی كوردیش گوناحە، هەژارە، هەموو رۆژ دەكوژرێت. پێویستە هەندێك بەزەیی و سۆز بكەوێتە دڵی ئەو دەوڵەتە گەورانەوە. هەر لە چوارچێوەی بەرژەوەندییە سیاسی و ئابوورییەكانیاندا سەیری هەموو شتێك نەكەن، دەبێ هەندێك ویژدانیان هەبێ، هەندێك مرۆڤایەتیان هەبێ. دەڵێن:" توركیا لەدژی ئێران لەگەڵ ئێمەیە، ئێمەش لەگەڵ توركیاین". توركیا دەڵێ " مەرجی من ئەوەیە لەبارەی كێشەی كوردەوە دەبێ پشتگیری من بكەن"، ئەوانیش قبوڵی دەكەن. واتە بۆ بەرژەوەندییە سیاسی و ئابوورییەكانیان، گەلی كورد دەكەنە قوربانی. پێویستە ئیتر واز لەو سیاسەتە بێنن. هیواو بانگەوازی ئێمە ئەوەیە: دەست لە سیاسەتی خۆتان كە كورد دەكاتە قوربانی بەردەن. ئیدی بەسە! مادام ئەوەندە باسی ئازادی و دیموكراتی دەكەن، بزانن كە ئەو ئازادی و دیموكراتییە هەندێكیش بۆ كورد پێویستە. راستییەكە ئەوەیە. ئەگەر ئەو دەوڵەتانە هەڵوێستی چارەسەركارانە نیشانبدەن، كێشەی كورد لە ماوەی 6 مانگ چارەسەر دەبێت. كە تائێستاش چارەسەر نەبووە، ئەوە هۆكاری سەرەكی هەڵوێستی ئەوانە كە پشتیوانی لە دەوڵەتی توركیا دەكەن. بەوهۆیەشەوە دەوڵەتی توركیا جەسارەت پەیدا دەكات كە چارەسەری ئاشتیانە و سیاسیانە قبوڵ نەكات.

رووداو: چۆن دەڕواننە چوونەوەی كەمال بوركای، كە لەو ماوەیەشدا گوتی خەڵاتی ئەتاتورك رەتدەكەمەوە؟
قەرەیلان: هەڤاڵانی كەمال بوركای لە پارتی سۆسیالیستی كوردستان PSK، پێیانگوتین كە " كەمال بوركای دەیەوێ بێتەوە وڵات، بەڵام نە بە ناسنامەیەكی سیاسی. دەیەوێ ئاكتیڤ سیاسەت نەكات، زیاتر كاری نووسەرایەتی دەكات. دەیەوێ وەك كەسێكی ئاسایی بگەڕێتەوە". ئێمەش گوتمان بەوشێوەیە باشە، ئێمە هیچی پێناڵێین. واتە ئەوەمان بەشێوەیەكی ئەرێنی بینی. بەڵام دوای ئەوەی گەڕایەوە، بە قسەكانی، بەتایبەتی لە هەموو كەناڵەكانی AKP، ئەوانەی دەوڵەت، ئەو زمانەی بەكاری هێنا، هەمان پەیامی حكومەتی AKP بوون، ئەوەش ئاشكرای كرد كە بوركای بەپێی پڕۆژەیەك گەڕاوەتەوە. ئێستا ئەوەتا AKP هەموو سیاسەتمەدارانی كورد دەگرێ و دەخاتە زیندانەوە. ئەوان هەموویان بێ تاوان و هۆكار دەگرێت. هەموو خەڵك و دنیا دەزانێ ئەوان بەشداری خەباتی نهێنی و چەكداری نین، كەچی لەولاوە سەرۆكێكی كورد كە 35-40 ساڵە دژی دەوڵەتە، عەفوكرد و هێنایەوە توركیا. ئەوانە پێچەوانەی یەكترن. دیسان گوتمان با چاوەڕێ بكەین بزانین چی لێوە دەردەكەوێت؟ بەڵام ئاشكرابوو كە AKP هەوڵدەدا ئەلتەرناتیڤێك دروستبكات، یەكێك لەو ئەلتەرناتیڤانەش كەمال بوركایە. ئەگەر نەبێتە ئەلتەرناتیڤیش، هەوڵدەدات بڵێ من دژی هەموو كورد نیم، زۆر كورد لەباوەشدەگرم و عەفویان دەكەم، من تەنیا دژی تیرۆرم، لەدژی ئەوانەم كە تووندوتیژی بەكاردێنن. حكومەتی AKP هەوڵدەدات ئەوە نیشانبدات. باشە تۆ دژی ئەوانە دەوەستی كە تووندوتیژی بەكاردێنن. ئایا پارێزەرەكانیش تووندوتیژیان بەكارهێنابوو، ئەوانیان گرت؟ ئایا رۆژنامەنووسان تووندوتیژیان بەكارهێنابوو؟ ئایا ئەو 5 هەزار سیاسەتمەدارە هەموویان چەكداربوون؟ نەخێر، ئاشكرایە كە دەوڵەت پڕۆژەیەكی هەیە، كەمال بوركای بەگوێرەی ئەو پڕۆژەیە گەڕاوەتەوە. ئێمە چەند پەیامێكماندان، گوتمان واز لەو پڕۆژەیە بێنن، ئەوە مانگێكە هەندێك بێدەنگن. هیوادارم كە واز لە پڕۆژەی بەوشێوەیە بێنن، چونكە سەرناكەوێت. گەلی كورد لەگەڵ ئەو لایەنەیە دەبێ كە رەنجی كێشاوەو گیانی خۆی كردووەتە قوربانی. ئەوانەی هیچ رەنجێكیان نەكێشاوە، هیچ شەهیدیان نین، گەلی كورد بەگەڵ ئەوان ناكەوێت. ئەو گەلە بڕیارێكیداوەو، پێویستە هەموو كەس رێز لەو بڕیارە بگرێت. ئێمە لەگەڵ یەكێتی نەتەوەیین. لە باكووریش بەهەمان شێوە.

پێویستە گفتوگۆی چارەسەری لەنێوان ئۆپۆزیسیۆن و حكومەتی هەرێمی كوردستاندا هەبن

بۆ ئەو مەبەستە لەگەڵ رێكخراوە جۆر بە جۆرەكان قسەمان كردووە. هەر ئەوەشمان گوت كە مەترسی ئەوەمان هەیە كە كەمال بوركای هاتەوە ئەو یەكێتییە تێكبدات. چونكە لێك نزیكبوونەوەیەك لەنێوان حیزبەكاندا دروستببوو، ئێستاش هەیە، تائێستا خراپ نەبووە، بەڵام دەترسین خراپ ببێت. چونكە ئەو رۆڵەی دەیبینێ(بوركای) بەتەواوی دژی ئێمەیە. ئێستا دەوڵەت دەیەوێ لاوازمان بكات، ئەویش خزمەتی ئەوە دەكات. ئەویش بە قسە، پەیامەكانی و هەموو شتێكی پشتیوانی ئەو سیاسەتەی دەوڵەت دەكات. ئێمە ویستمان واز لەوە بێنێت.
هیوادارین هەڤاڵانی، دەوروبەرەكەی هەڵوەستە لەسەر ئەوە بكەن، واز لەو سیاسەتە بێنێت. ئەو سیاسەتە هیچ ئەنجامی نابێت. دەوڵەت لە رابردوودا بۆ ئەوەی بەرخۆدانی كورد لەنێوببات، هەندێ كوردی خستە باوەشییەوە، سەدامیش هەمان شتی كرد، پێویستە هیچ كوردێك نەكەوێتەوە ناویەوەو قبوڵی نەكات. هیوادارین هیچ كەسێك نەكەوێتە نێو ئەو یاریەی AKP و رۆڵێكی بەم شێوەیە نەگێڕێت. هێشتاش بەوهیوایەن. با رەخنەمان لێبگرن، بەڵام هیوادارین هەموو كوردێك لەو كاتە گرنگەدا هەڵوێستی نەتەوەییانەی خۆی نیشانبدات. بەڕاستی نەمبیستووە خەڵاتی ئەتاتوركی رەتكردبێتەوە، ئەو مەسەلەی خەڵاتەم گوێ لێنەبووە. خەڵاتی ئەتاتورك چییە؟ ئەو بەو مانایە دێت كە بەڕاستی بیكەنە قەشمەری. بە تێڕوانینی من، پێشنیازكردنی كوردێك بۆ وەرگرتنی خەڵاتی ئەتاتورك بەتەنیا، نیازی خاوەنی پێشنیاز رووندەكاتەوە. بوركای رەتیكردووەتەوە یان نا ئەوە گرنگ نییە. بەڵكو گرنگ ئەوەیە دەوڵەت چۆن بیردەكاتەوە لەبارەیەوە؟ ئەو بۆچی هاتووەتەوە؟ لێرەدا ئاشكرا دەبێ كە دەوڵەت دەیەوێ ئەو بخاتە چ قاڵبێكەوە. گوناحە سیاسەتمەدارێك كە خۆی بە وڵاتپارێز و سۆسیالیست دەبینێ، دوای 40 ساڵ خۆی بخاتە ئەو بارودۆخەوە. ئایا دەبێ خەڵاتی ئەتاتورك بدەنە كوردێك! من گوێم لێنەبووە. ئەز نازانم. بەڵام كام كورد دەتوانێ ئەو بێنامووسییە قبوڵ بكات، زۆر پەرۆشی ئەوەم. بەڵام هیوادارم لەو كاتەی ئێستادا یەكێتی كورد دروستببێ، كەس بەوشێوەیە نەچێتە پاڵ دەوڵەت. ئاشكرایە دەوڵەت دەیەوێ لاوازمان بكات و هەموو كورد بێ هێز بكات. واتە مەسەلەی " من دژی PKK م"، دەوڵەت كە دەڵێ " PKK لەنێودەبەم "، سەت لەسەت ئەو دەیەوێ كورد لەنێو ببات. PKK كوردە، بۆیە دەوڵەت وایە. دەیەوێ كورد بێ هێز بكات، بەڵام دەڵێ " ئەز دژی PKK م، وەرن ئێوەش هاوكاریم بكەن". پێویستە هەموو كەس بەرامبەر ئەو پلانەی داگیركاری هوشیار بێ. هیوادارم هەموو كەسێك ئەو راستییە ببینێ و بەگوێرەی ئەوە هەڵوێستی ئەرێنی وەربگرێت.

رووداو: رەوشی عێراق بەرەو تێكچوونێكی زیاترە، لەو دۆخەدا ئێوە رەتكردنەوەی دانیشتنی ئۆپۆزیسیۆن لەگەڵ دەسەڵات لە هەرێمی كوردستاندا چۆن دەبینن؟
قەرەیلان: ئێستا كاتێكی زۆر گرنگە لە باشووری كوردستان، هەروەها لە هەموو كوردستان. بەڕاستی ئەو رووداوانەی ئێستا لە چوارچێوەی عێراقدا روودەدەن، ئەوە تێكچوونە، مرۆڤ كە سەیری بكات، دەگاتە ئەو بڕوایەی كە دەبێ سیاسەتی كورد یەكبێ. پێویستە یەكدەستی تێدابێ. بە تێڕوانینی من بەرژەوەندییەكانی گەلی كورد لە باشووری كوردستان ، هەمیش لە تەواوی كوردستان پێویستییان بە یەكگرتووییە. بەڵام ئۆپۆزیسیۆنیش قسەی خۆی هەیە. پێویستە گفتوگۆی چارەسەری لەنێوان ئۆپۆزیسیۆن و حكومەتی هەرێمی كوردستاندا هەبن. بەڕای ئێمە پێویستە حكومەت ئەو شتانەی دەكەونە سەرشانی جێبەجێیان بكات. بەڵام ئێمە لەو بابەتەدا نامەنەوێ لایەن بین، لە هەمانكاتدا بە پێویستیشی دەزانین هەڵوێستێكی یەكگرتووانە لەنێوان هەردوولادا دروستببێ. هیوادارین هەردوولا لە یەكتر تێبگەن. هەموو كەس لەلای خۆیەوە هەنگاوی ئەرێنی بنێت، بەم شێوەیە بتوانن لەسەر یەك مێز یاخود لەچوارچێوەی پلاتفۆرمێكدا كۆببنەوە. ئەوەی ئێمە دەیبینین لەوبارەوە، كێشەكان یەكلایەنە نین. ئێمە وایدەبینین.

کلیک لێرە بکە بۆ بەشی یەکەم
کلیک لێرە بکە بۆ بەشی دووەم